Żarki

W UCHWALE NR XLII/272/2010 RADY MIEJSKIEJ W ŻARKACH z dnia 29 października 2010 r. w sprawie przyjęcia „Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Żarki na lata 2010 - 2013 jest mowa o rzeźbie św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII i XIX w. [źródło]

 

(...) w dawnej dzielnicy żydowskiej, przy kanale młynówki stoi barokowy kamienny polichromowany Jan N. chroniony współczesnym daszkiem. Niefachowe malowanie spowodowało, że Jan oślepł - oczy ma całkiem zaklejone farbą... [źródło]







W Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 3 z dnia 5.01.2011 roku widnieją:
- Kaplica pw. Świętego Jana Nepomucena [źródło: str. 164, p.33]
- w kościele parafialnym w Żarkach:
    Obraz - św. Jan Nepomucen XVIII [źródło: str. 165, p. 27]
    Feretron z obrazami: św. Jana Nepomucena, św. Ignacego Loyoli 2 poł. XVIII [źródło: str. 165, p. 29]
 
W karcie białej zabytku zawarta jest bogata dokumentacja fotograficzna z czasów remontu kapliczki w  2006 roku (swoje zdjęcia utraciłam podczas awarii sprzętu komputerowego).
 

Na stronie it-jura.pl w kalendarium wydarzeń w Żarkach zamieszczony jest  między innymi poniższy zapis:

1859 - H. Kubler uwiecznił na swoim drzeworycie ówczesny widok miasta Żarki od strony północnej. Ujęta na obrazie została kapliczka św. Jana Nepomucena z XVIII w., zwarta zabudowa miasta z jedno- i dwukondygnacyjnymi domami zgrupowanymi wokół rynku oraz bryła kościoła św. Szymona i Judy z neogotycką wieżą zwieńczona blankami i ostrosłupowymi sterczynami na narożnych blankach. [źródło]

Drzeworyt jest przedstawiony w Tygodniku Ilustrowanym w artykule pt. Żarki [rocznik 1859, Nr 7, str.53, źródło: https://www.bilp.uw.edu.pl/ti/1859/foto/n53.htm]. Budynek na pierwszym planie jest kapliczką (kaplicą) świętego Jana Nepomucena.

Odszukałam wspomniany wyżej drzeworyt Henryka Küblera również w wersji kolorowej.


Tytuł/Title: "ŻARKI."
Autor/Author: Henryk Kübler
Sygnatura/Signature: Rycina sygnowana na płycie: "H. KUBLER: sc.".
Technika/Technique: Drzeworyt sztorcowy wtórnie kolorowany 
Pochodzenie/Origin: Z: Tygodnik Ilustrowany nr 7 z 12.11.1859 s.53.
Inf. o autorze/Information about an Author: H. Kübler warszawski drzeworytnik pochodzenia niemieckiego czynny w Polsce w latach 1859-1863, rytujący dla "Tygodnika Ilustrowanego", zob. SAP t.4 s.327.
Widoczny Kościół Św. Apostołów Piotra i Pawła, Św. Szymona i Judy Tadeusza, 1522, odbudowany przed 1746, przebudowany 1846, jednonawowy z parą bocznych kaplic i neogotycką fasadą z wieżą na osi; zob. Atlas zabytków s.450 (inny kształt zwieńczenia wieży niż obecnie).
[źródło]

Adnotacja:

  • figura świętego Jana Nepomucena, kapliczka z rzeźbą oraz drzeworyt przedstawiający krajobraz z kapliczką, obraz i feretron w kościele;
  • lokalizacja: Żarki, ul. Częstochowska 8 (figura), ul. Mostowa 5 (kapliczka), kościół pw. śś. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza (obraz i feretron), gmina Żarki, powiat myszkowski, województwo śląskie;
  • dwie karty biała zabytku
  • data wykonania fotografii: 07.2023 r. (?) i 26.07.2025 r.

10 komentarzy:

  1. Daszek nad pierwszym Janem fatalny, a całe otoczenie mocno nieciekawe.
    Nepomucen z kaplicy niebrzydki.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Otoczenie: rzeczka, mostek, słup - wszystko się zgadza.

      Usuń
  2. Zajrzałam do tej Uchwały NR XLII/272/2010 RADY MIEJSKIEJ W ŻARKACH z dnia 29 października 2010 r. w sprawie przyjęcia „Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Żarki na lata 2010 - 2013"
    Nie mam cierpliwości do studiowania takich pism ale byłam ciekawa dlaczego ten Nepomucen objęty programem opieki nie doczekał się fachowej renowacji. No i wyczytałam że "Główny obowiązek dbania o stan zabytków, a tym samym ponoszenia nakładów na prace konserwatorskie, spoczywa na właścicielach użytkownikach obiektów zabytkowych.
    Gmina Żarki nie udziela dotacji na prace konserwatorskie,
    restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku."
    Jest dodane że istnieją możliwości dofinansowania przez różne podmioty.
    Jednakoż Gmina Żarki nie da, a może nie ma, kaski na dokładanie do zabytków, to w takim razie dlaczego uchwałę nazwano programem opieki?
    Oczywiście to pytanie nie do ciebie Arteńko, ot tak w przestrzeń...
    Pierwszego Nepomucena jakby fachowiec obskrobał z tej obłażącej farby byłby ładną rzeźbą.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też nie mam cierpliwości do analizy tego typu pism. Wiem tylko, że bardzo trudno otrzymać dotację do remontu kapliczki stojącej na prywatnym terenie.

      Usuń
    2. Wiem że z zabytkami bywają problemy, wszak mieszkam na zabytkowym osiedlu w zabytkowej kamienicy. Zabytki są kosztowne więc niestety bardzo często jest tak że odpowiedzialność za nie jest przerzucana. I dlatego dzieje się tak że właściciele zabytków doprowadzają je do takiego stanu że w końcu się rozpadają.

      Usuń
    3. Oczywiście nie wszyscy właściciele zabytków doprowadzają je do rujnacji. Jednak sporo jest takich którzy po prostu nie mają pieniędzy na utrzymanie zabytkowego obiektu. A są i tacy którym nie zależy. To szeroki i złożony temat, a poruszyłam go dlatego że sprowokował mnie ten szumny nagłówek "Program Opieki" takie działanie pozorne.

      Usuń
    4. Mam nadzieję, że ani Twoje osiedle, ani kapliczki w Żarkach nie rozpadną się z powodu zaniedbań właścicieli.

      Usuń
    5. Może "Program Opieki" zaczyna się i kończy na wpisaniu do ewidencji zabytków.

      Usuń
    6. Nadzieję zawsze można mieć.
      A ten "Program Opieki" chyba właśnie polega tylko na wpisaniu do rejestru zabytków.

      Usuń

Miło mi, że tu zaglądasz i zostawiasz ślad. Dziękuję:)