Kapliczka w Ośrodku Edukacji Ekologicznej Lasy Janowskie w Janowie Lubelskim powstała na wzór kapliczki stojącej do września 2024 roku w Momotach Dolnych.
Poprzez zniszczenie starej kapliczki i zabranie rzeźby Nepomucena,
region stracił coś wyjątkowego. Stara kapliczka była unikatowa, nie była
jedną z wielu podobnych, ale była wyjątkowa, w całej Polsce nie było
takiej. Zmieniono ją na jedną z wielu klonów kapliczkowych,
produkowanych jak z fabrycznego taśmociągu. Tamta miała duszę, każdy kto
ją spotkał nie przechodził obojętnie. Różne były o niej zdania, ale
niezaprzeczalnie przyciągała uwagę. Poza tym była ona ściśle związana z
Momotami, ponieważ rzeźbę Nepomucena wykonał lokalny ludowy artysta,
który miał swój niepowtarzalny styl. To dodatkowo sprawiało, że
kapliczka i umieszczona w niej stara rzeźba Nepomuka była wyróżnikiem
regionu. Zniszczono kawałek historii kulturowej Momot. [źródło]
W listopadzie 2024 roku zorganizowano Zrzutkę na odbudowę kapliczki z Nepomucenem w Momotach.
Św. Jan Nepomucen Szczepana Kołpy jest tak bosko ludowo prymitywny, że
aż genialny. Inny niż wszystkie Nepomuki i dlatego piękny,
niestandardowy, niesymetryczny, wręcz niezamierzenie awangardowy.
Chcemy, aby wrócił do Momot, do nowej, odtworzonej na wzór poprzedniej
kapliczki. [źródło]
Rzeźba św. Jana Nepomucena autorstwa ludowego twórcy Szczepana Kołpy
z Momot Dolnych, zawsze wzbudzała sporo wrażeń i emocji, od zachwytów
po śmiech. Ci, którzy mogli ją do niedawna oglądać w kapliczce przy
szosie między Momotami Dolnymi a Momotami Górnymi, niejednokrotnie nie
wiedzieli też co o niej sądzić. Część mieszkańców Momot była z niej
dumna, bo Szczepan Kołpa miał niepowtarzalny, oryginalny ludowy styl,
nie było drugiego takiego w Polsce, a część się jej zwyczajnie
wstydziła, bo rzeźba była dla nich pokraczna i cudaczna jak na wizerunek
świętego. [źródło]
Poniżej fragment opinii na temat figury świętego Jana Nepomucena, wydanej przez dr hab. Łukasza Smyrskiego, profesora PAN z Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.
Figura św. Jana Nepomucena autorstwa Szczepana Kołpy reprezentuje
wszystkie cechy charakterystyczne dla stylu religijnej sztuki ludowej.
Rzeźba została wykonana z jednego kloca, jest prosta w formie,
statyczna, zachowuje równowagę ciężaru bryły, zawiera podstawowe
elementy ikonograficzne, charakteryzuje ją brak właściwych proporcji i
schematów. Ale nieporadność techniczną w pełni rekompensuje
niepowtarzalność rzeźby, oryginalność artystyczna, potrzeba tworzenia
„Bożych pomników”, a przede wszystkim szczera i wyjątkowa ekspresja
religijnej wypowiedzi. Rzeźba z Momotów Górnych jest unikalnym zabytkiem
z zakresu sztuki ludowej. [źródło]
Dzięki zaangażowaniu miłośników regionalnej historii i kultury oraz przy wsparciu darczyńców z grupy FB „Lasy Janowskie, Lipskie i okolice” udało się nie tylko odbudować kapliczkę na wzór starej, ale także przywrócić jej duszę. Rzeźba św. Jana Nepomucena z 2001 r. autorstwa Szczepana Kołpy, artysty z Momot Dolnych, którego dzieło wyróżnia się głębokim wyczuciem formy i szacunkiem dla tradycji, została przywrócona i nadal będzie hipnotyzować przechodniów. [źródło]
Polecam:
- Kapliczka ze św. Janem Nepomucenem w Momotach Dolnych;
- Zrzutka na odbudowę kapliczki z Nepomucenem w Momotach;
- Opinia naukowa na temat rzeźby św. Jana Nepomucena z Momot;
- Nowa kapliczka ze św. Janem Nepomucenem z Momot już stoi;
- Nadleśnictwo Janów Lubelski Ośrodek Edukacji Ekologicznej LASY JANOWSKIE.
Adnotacja:
- kapliczka świętego Jana Nepomucena;
- lokalizacja: Janów Lubelski_Ośrodek Edukacji Ekologicznej Lasy Janowskie, ul. Bohaterów Porytowego Wzgórza 35, gmina Janów Lubelski, powiat janowski, województwo lubelskie;
- data wykonania fotografii: 12.09.2025 r.
