Nepomuckim szlakiem

Kuczyn

Zupełnie przypadkiem, jadąc gruntową drogą, natrafiłam na ciekawą w kształcie kapliczkę z rzeźbą świętego Jana Nepomucena. Stoi on na wjeździe do wsi Kuczyn (tuż przy tablicy z nazwą miejscowości), na skraju pola.

Ma nietypową, wtórną konstrukcję słupową: na betonowej podstawie osadzono wysoki metalowy słup (rurę), zwieńczony wieloboczną, przeszkloną latarnią nakrytą stożkowym daszkiem z kowalskim krzyżem. Całość otacza niski metalowy płotek.

Święty przedstawiony jest w tradycyjnym stroju kanonika – na głowie ma wyraźnie zaznaczony biret, a na ramionach zarzuconą pelerynkę (almucję). Postać ukazana jest frontalnie, w statycznej, zwartej bryle charakterystycznej dla rzeźby ludowej. Dłonie świętego złożone są na piersi w geście podtrzymywania krucyfiksu (nie widać krzyża ani palmy męczeńskiej).

Rzeźba cechuje się uproszczonymi proporcjami i prostym modelunkiem twarzy, co wskazuje na lokalny warsztat ludowy.

Częstą praktyką na wsiach było ratowanie starszych, drewnianych rzeźb ze zniszczonych drewnianych kapliczek słupowych i przenoszenie ich do nowych, trwalszych (metalowych lub murowanych) przeszklonych gablot, aby chronić drewno przed wilgocią. Prawdopodobnie starsza figura została wtórnie zabezpieczona w powojennej metalowej latarni. Trudno określić wiek figurki (przez wąskie szybki niewiele było widać).

Adnotacja:

kapliczka świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Kuczyn, gmina Mońki, powiat moniecki, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 8.11.2026 r.

Ruda

(...) pusta drewniana kapliczka słupowa w typie knyszyńskim, z metalowym krzyżem na czubku, najprawdopodobniej ponepomucka (...). Mocno zniszczona, reperowana blachą [źródło, fotografia]

Będąc w Rudzie w roku 2020, udało mi się kapliczkę odnaleźć. Dokumentację fotograficzną niestety utraciłam. Poniższe zdjęcia są autorstwa Grażyny. Pochodzą z wpisu pt. "Wokół Biebrzy... szlakiem kapliczek słupowych... Viajando por los alrededores de Biebrza".

[źródło]

Drugim razem przejeżdżałam przez miejscowość wieczorem i nie trafiłam w to miejsce. Poniżej zdjęcia przydrożnego krzyża w centrum wsi.

Trzeci wyjazd do Rudy przyniósł niespodziankę. Na miejscu starej kapliczki postawiono nową.

Adnotacja:

kapliczka ponepomucka;
lokalizacja: Ruda, gmina Krypno, powiat moniecki, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 15.05.2021 r., 3.10.2026 r. i 9.11.2026 r.

Burzyn

Na stronie Polskie Radio Białystok dnia 24.05.2025 roku ukazał się artykuł pt. "Św. Jan Nepomucen w Burzynie...".

Jego figura w Burzynie, ustawiona na placu przed kościołem pw. Trójcy Przenajświętszej, to pierwsza taka kapliczka na terenach Biebrzańskiego Parku Narodowego. Uroczyste odsłonięcie zaplanowano po mszy - odprawionej w kościele, przed którym się znajduje. [źródło]

Pomysł z figurką świętego zrodził się w sercu dwóch osób: moim i u jej fundatora mówi proboszcz parafii – ks. Marcin Sobiech:
–Gdzieś w moim sercu rodził się pomysł postawienia rzeźby św. Jana Nepomucena i kiedy zgłosił się mieszkaniec sąsiedniej wioski, w sumie nawet nie parafianin, bo tylko mieszka latem i przebywa tutaj w ramach urlopów – pan Błażej Sroczyński, z taką propozycją, że zasponsoruje figurkę i że dobrze by było, żeby ona stała to spotkało się jedno pragnienie dwóch serc. Pomysł został zrealizowany. Na tych terenach nad rzeką stanął pierwszy św. Jan Napomucen. [źródło, pisownia oryginalna]

Św. Jan Nepomucen od wieków czczony jest jako patron chroniący przed powodziami, utonięciami i suszą – jego obecność w miejscu tak silnie związanym z naturą i wodą, jak Biebrzański Park Narodowy, nabiera szczególnego znaczenia. [źródło]

Półtorametrowa rzeźba świętego Jana Nepomucena autorstwa Andrzeja Staśkiewicza, artysty ludowego z Kadzidła, została ufundowana przez Błażeja Sroczyńskiego.

Polecam:

Adnotacja:

kapliczka świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Burzyn, gmina Jedwabne, powiat łomżyński, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 9.11.2026 r.