Mstyczów

Nepomucka kapliczka drewniana z końca XIX wieku... [źródło]

 

 

Kapliczka stojąca nieopodal mostu i brodu przez Mierzawę z drewnianą piękną figurą św. Jana Nepomucena stała tam od niepamiętnych czasów. Mieszkające w pobliżu niej dzieci co roku w okolicach dnia święta patrona myły drewnianą figurę w płynącej obok rzece, a całą kapliczkę przystrajały kwiatami. (...) W latach 90-ch XX w. jakiś złodziej ukradł figurę świętego i od tamtej pory kapliczka nie miała już swojego patrona, stała opuszczona z jakimś przypadkowym obrazem w środku i niszczała. Któregoś dnia jakiś kierowca jadący zbyt szybko biegnącą obok drogą, nie "zmieścił" się na zakręcie, wypadł z drogi i uderzył w kapliczkę. Św. Jan - chociaż już od dawna nie był w niej obecny, to najwidoczniej czuwał nad niefortunnym kierowcą, któremu na szczęście nic się nie stało. Niestety stara i nadwątlona zębem czasu kapliczka nie wytrzymała tego zdarzenia i rozpadła się na kawałki. Ale skruszony winowajca całego tego nieszczęśliwego zdarzenia postarał się o zbudowanie nowej kapliczki. Niestety ona też jest bez figurki świętego, zapewne złodziej który ją wcześniej ukradł nie ma wyrzutów sumienia, takich aby skłoniły go do jej oddania i postawienia jej w przynależnym jej miejscu. [źródło, fotografia starej kapliczki]

 

 

 

  

Adnotacja:

• kapliczka ponepomucka;
• lokalizacja: Mstyczów, gmina Sędziszów, powiat jędrzejowski, województwo świętokrzyskie;
• data wykonania fotografii: 22.02.2026 r.

Drugnia

(...) ciekawa murowana kapliczka z figurą św. Jana Nepomucena. Zbudowana z kamienia na rzucie koła i nakryta ośmioboczną kopułą krytą gontem (do niedawna blachą). Po niedawnym remoncie wygląda jak nowa, pochodzi jednak z XVIII wieku. W pobliżu niej przepływa strumyk dający początek rzece Czarnej Staszowskiej. Jest tam też nieco zarośnięty i zaniedbany obecnie staw - sadzawka królewska, z której co trzecia złowiona ryba trafiała do plebana... [źródło]

 

 

 

 

 

 

 

  

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Drugnia, gmina Pierzchnica, powiat kielecki, województwo świętokrzyskie;
• karta zielona zabytku; 
• data wykonania fotografii: 20.02.2026 r.

Modliborzyce

Jest tutaj kamienna figura podejrzana o bycie Janem N. Mam pewną wątpliwość dotyczącą takiej identyfikacji, bo poza jest nietypowa - sztywno stojąca figura trzyma w prawej ręce pionowo krzyż, a lewą pionowo wyciąga w górę w geście błogosławieństwa (?). Na piersi na szacie coś w rodzaju żabotu. Brakuje też mantoletu. (...) Podejrzaną postacią może być św. Franciszek Ksawery. Na kamieniu pełniącym rolę cokołu nazwisko fundatora (Ks.T. Targowski), tajemnicze litery K.K.O.P.P.M.(V?) oznaczające "Ks. T.[eodor] Targowski / K.[anonik] K.[olegiaty] OP.[atowskiej] P. [roboszcz] M.[odliborzyc]" i data 1872... [źródło]

 

Adnotacja:

• figura nepomukopodobna;
• lokalizacja: Modliborzyce, gmina Baćkowice, powiat opatowski, województwo świętokrzyskie;
• data wykonania fotografii: 15.02.2026 r.

Opatów

Katalog zabytków sztuki w Polsce" z. 7, s. 44 wymienia istniejący w słynnej romańskiej kolegiacie opatowskiej ołtarzyk w stylu regencji, stojący w lewym narożniku transeptu, a w nim obraz z I połowy XVIII wieku, opisywany jako wizerunek Jana N. Jan w aureoli i z biretem w ręku adoruje w przyklęku krucyfiks, za nim anioł z palmą czyni gest milczenia, to samo robi jedno z dwu rzeźbionych putt flankujących ołtarz... [źródło, fotografie]

 

 

 

 

Niestety kościół był zamknięty. Jedynymi fotografiami wnętrza, które udało mi się zrobić, są te poniżej.

 

W kościele klasztornym bernardynów p.w. Wniebowzięcia NMP jest barokowy ołtarz boczny poświęcony Janowi N., w którym zawisł duży obraz z jego wizerunkiem. Całą strukturę architektoniczną ołtarza stanowią iluzjonistyczne freski, to samo dotyczy ornamentów i aniołków usytuowanych na kapitelach kolumn. Całość wieńczy malowidło Języka Promienistego. Obraz przedstawia Jana w gwiaździstej aureoli, z krzyżem i palmą w rękach, w otoczeniu aniołów dzierżących atrybuty- biret, kłódka, palec przy ustach. W tle Most Karola i scena Topienia. W roku 2011 ołtarz przeszedł, wraz z całym kościołem, gruntowną konserwację... [źródło, fotografie]

 

Kościół by zamknięty, ale można było wejść do przedsionka i popatrzeć przez oszklone drzwi. Ołtarz świętego Jana Nepomucena, pierwszy po lewej stronie, jest zasłonięty przez urządzenie (?) nad konfesjonałem. 

 

Drewniana brogowa kapliczka od strony Ostrowca, na brzegu Opatówki, oryginalnie pochodząca z przełomu XVIII i XIX wieku, zastąpiona nową wykonaną na wzór starej w latach 90. XX wieku. Wewnątrz była niegdyś barokowo-ludowa figura Jana N. (zobacz archiwalne zdjęcia sprzed 1913 i 1958 roku), która została zastąpiona nową rzeźbą (uwaga: istnieje też możliwość, że starą rzeźbę wyremontowano tak gruntownie, że utraciła cechy zabytkowe, należy sprawdzić). Dzisiejsza rzeźba ma aureolę, stułę i prawą ręką przytula krzyż. [źródło, fotografie]

 

 

W podziemiach pod rynkiem udostępnionych do zwiedzania w formie podziemnej trasy turystycznej wyeksponowano bardzo zniszczoną małą figurkę Jana N., wykonaną zapewne z kamienia. Brak głowy i dolnej części, zatarte detale. Postać oburącz trzyma krzyż oparty na prawym ramieniu... [źródło, fotografie] 

 

Zwiedzanie podziemi zostawiłam na kolejną podróż do Opatowa. 

 

Adnotacja:

• dwa ołtarze z obrazami świętego Jana Nepomucena w kościołach, kapliczka oraz destrukt rzeźby;
• lokalizacja: Opatów, kolegiata pw. św. Marcina z Tours, ul. Kolegiacka (ołtarz z obrazem), kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, ul. Bernardyńska (ołtarz z obrazem), ul. Klasztorna / ul. T. Kościuszki (kapliczka), Pl. Obrońców Pokoju 18 (destrukt rzeźby w podziemiach), powiat opatowski, województwo świętokrzyskie;
• karta zielona zabytku; 
• data wykonania fotografii: 13.01.2025 r. i 15.02.2026 r.