Wiercień Duży

Na stronie Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN” znalazłam informację, iż w Wiercieniu Dużym był obraz na szkle przedstawiający świętego Jana Nepomucena.

 

 

 

(...) na Lubelszczyźnie pojawiło się malarstwo na szkle, wywodzące się z XVII-wiecznego malarstwa mieszczańskiego. Grupa lubelska obrazów na szkle została wyodrębniona przez Józefa Grabowskiego z grupy centralnej, obejmującej swym zasięgiem teren od Kujaw, poprzez Lubelszczyznę po Wołyń. Przykładem mogą tu być obrazy: św. Trójcy (z Grabarki), Matki Boskiej Częstochowskiej (ze wsi Banachy), Ukrzyżowanie (ze wsi Zalesię), dalej Chrystus Ukrzyżowany (z Zaręby i z Zalesia), św. Jan Nepomucen i Matka Szkaplerzna (z Wiercienia Dużego). [źródło, str.99]

 

Jesienią 2026 roku przejechałam przez Wiercień Duży. Poniżej kilka fotografii obiektów sakralnych stojących przy drodze.

 

 

 

Ciekawostka:

W księgach metrykalnych z okolic Wiercienia Dużego, należącego do parafii Dziadkowice, imię Jan Nepomucen pojawia się u przedstawicieli lokalnej szlachty i mieszkańców. Przykładem jest Jan Nepomucen Dąbrowski występujący jako chrzestny w 1824 roku w Villa Wiercien Magna.

 

Wierciński zwany Zygmunt h. Ślepowron, Wojciech Jan, ur. 17.08.1780, chrzest Siemiatycze, ks. Antoni Wachowski, chrzestni: M.D. Jan Nepomucen Dąbrowski z M.D. Rozalią Benedyktą Jeziorkowską, asysta M.D. Józef Wolski, gubernator siemiatycki z M.D. Marianną Zakrzewską. [źródło] 

 

Powiązany rodzinnie z Wiercieńskimi herbu Ślepowron był Jan Nepomucen Bonifacy Łempicki. 

 

Adnotacja:

• informacja na temat obrazu na szkle świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Wiercień Duży, gmina Siemiatycze, powiat siemiatycki, województwo podlaskie; 
• data odwiedzenia miejscowości: 20.09.2026 r.

Dolistowo Stare

W dokumencie pt. "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Jaświły" znalazłam informację na temat rzeźby świętego Jana Nepomucena w Dolistowie Starym:

 

Do gminnej ewidencji zabytków, poza obiektami wojewódzkiej ewidencji zabytków kwalifikuje się następujące obiekty i obszary: 

miejscowość

Dolistowo Stare 

obiekt/datowanie 

zespół kościoła par. p. w. św. Wawrzyńca /1789-1791 r. oraz:
obraz - św. Antoni z Dzieciątkiem Jezus/1947 r.
ambona/1791-1792 r.
ołtarz główny/ok. I poł. XVIII w.
krucyfiks/ok. XIX w./p. XX w.
rzeźba – św. Jan Nepomucen/ok. XIX w.
chrzcielnica/ok. XIX w./p. XX w.
tabernakulum/ok. XIX w./p. XX w. [źródło] 

 

W artykule Małgorzaty Dolistowskiej pt. "Z dziejów fundacji Pani Krakowskiej kościół w Dolistowie Starym" [Biuletyn Konserwatorski Województwa Białostockiego, 3, 1997, s. 76-93] znalazłam potwierdzenie istnienia rzeźby świętego Jana Nepomucena.

W XIX wieku dokonano w kościele niewielkich zmian: w 1839 r. ustawiono we wnętrzu nowy prospekt organowy, w 1841 r. - nowe, 69-głosowe organy, przed 1856 r. - nowe konfesjonały. Wystroju kościoła dopełniła ponadto ustawiona wtórnie na ambonie ludowa rzeźba św. Jana Nepomucena, pochodząca przypuszczalnie z jednej z przydrożnych kapliczek, a także wielu elementów bezstylowych (m.in. stacje Drogi Krzyżowej). Nad całością dominują obecnie efekty remontu kościoła przeprowadzonego w latach 70. XX w.: nowe ławki, boazeria i sufit kasetonowy dekorowany historyzującą w formie, agresywną kolorystycznie polichromią Józefa Łotowskiego. [źródło, str. 85]  

 

Jak wynika z analizy poniższych fotografii, rzeźba świętego Jana Nepomucena stała w kościele na ambonie jeszcze w 1994 roku.

[źródło, str. 81]

 

[źródło, str. 85]

 

Podczas mojej wizyty w Dolistowie Starym za pierwszym razem kościół był zamknięty, a za drugim razem na ambonie nie było rzeźby. 

Adnotacja:

• rzeźba świętego Jana Nepomucena (?); 
• lokalizacja: Dolistowo Stare, kościół pw. św. Wawrzyńca, gmina Jaświły, powiat moniecki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 26.09.2020 r. i 20.09.2026 r.

Nowosady

Kaplica we wsi Nowosady, 8 km od kościoła parafialnego, pod wezwaniem Matki Boskiej Anielskiej, drewniana. [źródło, fotografia]

 

Na stronie nepomuki.pl zamieszczona została informacja, iż w kaplicy są dwie rzeźby świętego Jana Nepomucena:

(...) na lewo od wejścia, znajduje się beznoga i bezręka rzeźba Jana N.... [źródło, fotografia]

 

 

 

 

(...) przy ołtarzu stoi druga drewniana rzeźba Jana N. Ma biret i krzyż, a pociągnięta jest błyszczącym lakierem... [źródło, fotografia]

 

 

Nie pamiętam, czy za pierwszym razem sfotografowałam obie rzeźby wyraźnie. Tym razem drzwi były zamknięte, a okienka z prawej strony za wysoko. Rzeźby przy ołtarzu można nie zauważyć (widać tylko dół sutanny i zarys głowy).

 

 

 Poniżej fotografie okolicznych domów. 

 

 

Adnotacja:

• dwie rzeźby świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Nowosady, kaplica pw. Matki Boskiej Anielskiej, gmina Zabłudów, powiat białostocki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 26.09.2020 r. i 20.09.2026 r.

Młodzawy Małe

(...) trzy świątki ustawione przy nieużywanej już dzisiaj drodze z Kozubowa do kościoła w Młodzawach. W niewielkich odległościach stoją późnobarokowe - z 1735 roku figury świętego Jana Kantego i Jana Nepomucena, a pomiędzy nimi Krucyfiks z rzeźbionymi narzędziami Męki Pańskiej.
Jak mówi legenda, święte figury ufundowało trzech braci, którzy musieli wyruszyć w świat za pracą. Przy rozstaniu myśleli, że widzą się już ostatni raz. Jednak los się do nich uśmiechnął i po wielu latach ponownie się spotkali. Wszyscy wrócili do rodzinnego domu. Aby uczcić ten fakt, kończy legenda – ufundowali trzy figury przy drodze, którą chodzili do kościoła w Młodzawach Małych. [źródło]

 

 

Wapienna figura przydrożna Jana N. z 1735 roku. Obiekt figurujący w książce T. Seweryna "Kapliczki i krzyże przydrożne w Polsce" (PAX 1958). Jest to jedna z trzech rzeźb tworzących niepowtarzalną galerię na wolnym powietrzu, przy dawnej drodze pielgrzymów do kościoła (...). Jan jest kamienny, nieco skorodowany, w wysokim birecie i z krucyfiksem. Na wolutowanym cokole gwiazdy i anioł z palcem na ustach. Na odwrocie - data 1735 i kilka podpisów odwiedzających, niektóre już zabytkowe. Druga rzeźba tej galerii na wolnym powietrzu to krucyfiks, a trzecia jest podobna do Nepomuka, i ma pozę pełną natchnienia. W ręku trzyma otwartą księgę. To Jan Kanty, kanonik krakowski, stąd prawie identyczny strój. Wszystkie trzy figury traktu pokutnego przeszły remont w listopadzie 2012 roku... [źródło]

 

 

Krucyfiks na czworobocznym postumencie z cokołem i ogzymsowanym impostem, na postumencie płaskorzeźby narzędzi Męki Pańskiej... [źródło, str.39]

 

 

Z miejscem tym związana jest "(...) opowieść o wykopanej skrzyni żelaznej złotem i kosztownościami napełnionej, z listem dla szczęśliwego znalazcy by za nie kościół pobudować. Co też uczyniono wznosząc w Młodzawach Dużych kościół pw. Ducha Świętego i Matki Bożej Bolesnej. W miejscu znaleziska wystawiono w polu figurę Pana Jezusa Ukrzyżowanego, a po jego bokach dwóch świętych Janów Kantego i Nepomucena." [źródło] Poniżej figura świętego Jana Kantego.

Polecam: 

• Odnowiono figury przydrożne w Młodzawach Małych;
• Figury Barokowe z 1735r - Młodzawy Małe z Drona [początek 3'20''];
• Młodzawy Małe.

Adnotacja:

• figura świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Młodzawy Małe, gmina Pińczów, powiat pińczowski, województwo świętokrzyskie;
• data wykonania fotografii: 25.02.2026 r.