Wąsocz

Kapliczkę świętego Jana Nepomucena w Wąsoczu łatwo znaleźć. Stoi przy ulicy Świętojańskiej.

 

Święty Jan Nepomucen, który od ponad 100 lat chroni mieszkańców Wąsocza przed utonięciem w Wissie, doczekał się... dachu nad głową. Polichromowana figura czeskiego męczennika (...) stała pod gołym niebem niedaleko mostu na ul. Świętojańskiej. Staraniem wąsoskiego proboszcza i parafian została oddana do konserwacji. Gdy wróci do Wąsocza, czekała na nią będzie kamienna kapliczka, zbudowana przez Wąsoskiego murarza Jana Grzymkowskiego. Budowę sfinansowała wieś. Żwir podarowała jedna z miejscowych kopalń kruszywa.

(...) Według miejscowej tradycji, wąsoskiego św. Jana Nepomucena (...) wyrzeźbił przeszło 100 lat temu artysta Jan Mazurek... [źródło, str.10]

Przy mostku na Wissie (tym położonym na wschód od centrum miejscowości) i przy ulicy Świętojańskiej (!), nazwanej tak właśnie od tej kapliczki, stoi murowana z kamienia kapliczka arkadowa, najprawdopodobniej ustawiona tu niedawno na miejscu starszej. Kamienna figura Jana N. z niej pochodząca jest wzrostu naturalnego, to jest około 180 cm, polichromowana, statyczna, bez aureoli i ze stułą na szyi. Na podstawie napis: "B. Mazurek 19..". Rzeźba przejściowo przez parę lat (2009-12?) była do obejrzenia w kościele, gdzie zabrano ją do remontu. Remont wypadł tak sobie, bo w roku 2018 nowa polichromia figury już odpadała... [źródło]

 

 

 

 

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena oraz ulica Świętojańska; 
• lokalizacja: Wąsocz, ul. Świętojańska, gmina Wąsocz, powiat grajewski, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 8.11.2026 r.

Zawady-Kolonia

Na terenie gminy występują również liczne obiekty zabytkowe takie jak: dzwony kościelne z 1573 r. i 1598 r. znajdujące się w kościele parafialnym w Zawadach; brama kościelna z XVIII w. prowadząca do Kamiennej Groty Matki Bożej, drewniany kościół w miejscowości Cibory Kołaczki zbudowany w latach 1742-1743, przeniesiony tu z Zawad, kapliczka św. Jana Chrzciciela z XIX w. przy drodze w stronę miasta Tykocin, kaplica cmentarna z 1878 r., wykonana z cegły i kamienia polnego na cmentarzu grzebalnym w Zawadach. [źródło] 

 

Przy drodze wyjazdowej z Zawad, w kierunku Tykocina, stoi kapliczka przydrożna Św. Jana Chrzciciela. Zbudowana została w połowie XIX wieku, poddana renowacji w roku 2005. [źródło] 

 

W tej osadzie na granicy (...) z Podlasiem, stoi murowana z cegły tynkowana na biało domkowa kapliczka przydrożna z połowy XIX wieku. Wybudowana na planie kwadratu; dach namiotowy, kryty dachówką, zwieńczony drewnianym krzyżem; w ścianach bocznych półkoliste przezrocza w opaskach tynkowanych. Wewnątrz, na ołtarzyku, rzeźba ludowa Jana N. (...) na jesieni roku 2006 pojawiła się tutaj nowa rzeźba Jana N.  Okazało się, że stara oryginalna figura z przełomu XIX/XX wieku trafiła do skansenu w Wasilkowie - Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej (...) - i eksponowana jest w dworze przeniesionym z Bobry Wielkiej (nr 25). Kopia figury pozbawiona jest ubytków oryginału - ma dłonie, włożono w nie pionowy krucyfiks i palmę. Zachowano oryginalny błędny podpis na podstawie "SW. JAN CHSICIEL.". Jan w prawej dłoni trzyma wyciągnięty przed siebie pionowo krzyż, a w lewej ma palmę. Ma bose stopy... [źródło]

 

 

 Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Zawady-Kolonia, gmina Zawady, powiat białostocki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 15.08.2021 r. i 8.11.2026 r.

Dębno

Jedna z figur świętego Jana Nepomucena (...) powstałych w roku 2008 podczas pleneru studentów Akademii Sztuk Pięknych z Krakowa, którego motywem przewodnim było "Nowe spojrzenie na Jana Nepomucena", to kamienna rzeźba z grubo ciosaną twarzą, nieco w stylu figur z Wyspy Wielkanocnej. Rzeźby wzbogacają Nadwiślański Szlak Artystyczny, którym opiekuje się Stowarzyszenie Miłośników Powiśla Świętokrzyskiego "Doły Biedrzychowskie"...* [źródło, fotografia]

Ponieważ nie odnalazłam figury świętego Jana Nepomucena, wpis ilustruję fotografiami kapliczki stojącej przy głównej drodze w Dębnie.

 

* Stowarzyszenie Miłośników Powiśla Świętokrzyskiego "Doły Biedrzychowskie" przestało działać w 2020 roku. Pozostałe figury usytuowano w Biedrzychowie, Nowem i Maruszowie.

Adnotacja:

• nieodnaleziona figura świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Dębno, gmina Ożarów, powiat opatowski, województwo świętokrzyskie;
• data wykonania fotografii: 1.06.2026 r.

Stopnica

Niedaleko kościoła, na mostku nad Stopniczanką, w pobliżu młyna oraz pomiędzy miastem a dawnym zamkiem królewskim, stoi jeden z białych barokowych wapiennych Janów N. z tej okolicy. Źródła datują go na rok 1730, a fundację przypisują staroście stopnickiemu Wawrzyńcowi Lanckorońskiemu. Na postumencie herb Zadora i data 1730.  Jan był bardzo zniszczony i skorodowany, bo tutejszy kamień nie jest odporny na wpływy atmosferyczne. Rzeźba była uszkodzona w roku 1944 i ponownie 1993, podczas prac drogowych. Brakowało rąk, a twarz była kompletnie zatarta. Jednak trzy słowa, które go charakteryzowały to barok, piękno, wdzięk. Tak pisałem kilka lat temu. W maju 2007 roku otrzymałem od H. Jakóbczaka zdjęcia tego Nepomuka po remoncie i przeżyłem szok. Z subtelnej barokowej rzeźby zmienił się w grubo ciosany kloc kamienia, trzymający wyraźnie zbyt ciężki toporny krzyż. [źródło, fotografie sprzed renowacji]

     

 

Figura została ufundowana w 1 połowie XVIII wieku przez rodzinę Lanckorońskich. Na postumencie widoczna głowa lwa ziejącego ogniem to herb Zadora. [źródło] 

Przy drodze do Oleśnicy, niedaleko miejsca gdzie przekracza ona ciek wodny, na cokole stoi wapienna figura św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII i XIX wieku... [źródło]

 

 

 

Adnotacja:

• dwie figury świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Stopnica, ul. Piotrowskiego, DW 756 (figura_1), ul. Kościuszki 63 (figura_2), gmina Busko, powiat buski, województwo świętokrzyskie;
• data wykonania fotografii: 21.02.2026 r.