Golanka

Na stronie nepomuki.pl jest mowa o dwóch kapliczkach w Golance, w których mogła stać rzeźba świętego Jana Nepomucena.

Kapliczka nad rzeczką, a może tylko rowem melioracyjnym. Czy rezydowała w niej niegdyś figura przechowywana dziś w Muzeum Regionalnym w Ostrołęce (...), która była obecna na wystawie "Święty Przydrożny" [nr kat. 27][MOO/E/2858]? Jest to Nepomuk z II połowy XIX wieku z pięknym czerwonym płaszczem z wyrzezanymi w rozczulająco naiwny sposób ogonkami gronostajów, niegdyś w zakrystii w Kadzidle, potem jako jedyny został w Kadzidle po transferze innych Janów do muzeum i był eksponowany w tamtejszym miniskansenie - zagrodzie kurpiowskiej. Cechą charakterystyczna jest uszkodzony nos. Rzeźba jest duża - 139 cm. Wątpliwości dotyczące tego obiektu są liczne i trudne do rozstrzygnięcia. W KZSwP opisano dwie drewniane kapliczki przydrożne: 1) usytuowana nad rzeką, oszalowana prostokątna, kryta dachem dwuspadowym; 2) czworoboczna oszalowana, z wnęką zwieńczoną łukiem mauretańskim. Pytanie: która z nich zawierała w sobie tę 139 centymetrową rzeźbę? I która z dwóch dzisiejszych jest jej następczynią? Jedna z aktualnie istniejących jest pomalowana na czerwono, z czterospadowym dachem, przeszklona i zawiera figurkę MB i obraz. Stoi koło współczesnej rzeźby St. Bacławskiego (zobacz niżej). Druga - to drewniana oszalowana czworokątna, z dwuspadowym daszkiem i z fantazyjnie wyciętym otworem - czy jest to ta "z wnęką zwieńczoną łukiem mauretańskim"? Kwestia bardzo trudna do rozstrzygnięcia... [źródło, fotografie]

 

 

 

Poniżej fotografie kapliczki nad rzeką Rozogą.

 

Za rzeką Rozogą, na granicy z Kadzidłem, obok starej kapliczki ponepomuckiej (...) wystawiono nową, kłodową, z płaskorzeźbą Jana N. autorstwa Stanisława Bacławskiego... [źródło]

 

 

Na blogu Kapliczki, krzyże i figury przydrożne znalazłam informacje na temat powyższych kapliczek.

Jeszcze w 1983 r. Katalog zabytków sztuki w Polsce (t. 10, zeszyt 11) uznawał za godne wyróżnienia cztery kapliczki.

• Drewniana kapliczka domkowa nad rzeką (właściwie nad kanałem prowadzącym do rzeczki Rozłogi), oszalowana, prostokątna, kryta dachem dwuspadowym. 
• Drewniana kapliczka domkowa, czworoboczna, oszalowana, z wnęką zwieńczoną krzyżem mauretańskim...

Kapliczki domkowe miały swoich mieszkańców. Ta nad rzeką św. Jana Nepomucena, który  znajduje się (2004 r.) w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Jest to dębowa, polichromowana rzeźba (...) o wys. 145 cm nieznanego autora z II poł. XIX w.  Nie wiadomo jaki święty znajdował się w drugiej kapliczce (są tam współczesne dewocjonalia - 2001 r.).

W lutym 2008 r. przy nepomuceńskiej kapliczce nad Rozłogą (...) stanął nowy św. Jan Nepomucen w kłodowej kapliczce. Twórcą jest rzeźbiarz Stanisław Bacławski z Czarni. Obok starej drewnianej kapliczki ufundowana została też nowa murowana, starająca się stylem nawiązać do zabytkowej sąsiadki. [źródło, fotografie]

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena i dwie (?) kapliczki ponepomuckie;
• lokalizacja: Golanka, gmina Kadzidło, powiat ostrołęcki, województwo mazowieckie;
• data wykonania fotografii: 28.03.2026 r. 

Janowo

(...) nieco na północ od wsi, w polu po zachodniej stronie drogi stoi betonowa zwężająca się ku górze kapliczka-krzyż z dużą wnęką, a w niej metalowa figura Jana N. pomalowana wyblakłymi farbami. Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca... [źródło]

 

 

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Janowo, gmina Kolno, powiat kolneński, województwo podlaskie;
• szablon: Zakład św. Wojciecha w Warszawie; 
• data wykonania fotografii: 30.03.2026 r. 

Brzozowy Kąt

(...) drewniana słupowa kapliczka z początku XX wieku, za szkłem Jan N. autorstwa Łukasza Raczkowskiego... [źródło]

 

 

Rzeczka po przeciwnej stronie drogi prezentuje się wielce urokliwie.

 

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Brzozowy Kąt, gmina Czarnia, powiat ostrołęcki, województwo mazowieckie;
• data wykonania fotografii: 29.03.2026 r. 

Grale

(...) przy drodze Grale-Kuzie, między zabudowaniami Grali a rzeką Szkwą, w przysiółku Brzozowa, jest drewniana ludowa figura Jana N., wyjątkowo dzika w wyrazie i wybita w swym prymitywizmie. Umieszczono ją w drewnianej kapliczce domkowej o otworze wykończonym w sposób przywodzący na myśl ekran telewizora. [źródło, pisownia oryginalna]

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Grale, gmina Kadzidło, powiat ostrołęcki, województwo mazowieckie;
• data wykonania fotografii: 28.03.2026 r.