Krasne Folwarczne

W pracy magisterskiej ks. Marka Stankiewicza pt. "Dzieje Parafii Jasionówka (1553- 1966)", napisanej na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego pod kierunkiem ks. doc. dra hab. Anzelma Weissa (Lublin, 1989 rok), został zawarty "Spis najstarszych krzyży i kapliczek występujących na terenie parafii Jasionówka". Poniżej fragment dotyczący wsi Krasne Folwarczne.

• krzyż z 1831 r. przy domu Buzuna Adolfa
• krzyż z 1830 r. przy drodze do Krasnego Małego na dawnym cmentarzyku małych dzieci
• dębowy krzyż z 1899 r. za wsią, służy m.in do odprawiania majowych nabożeństw
• przy wsi kapliczka św. Jana Nepomucena z ok. 1800r. obok nieco późniejszy dębowy krzyż [źródło]  

Nie mam pewności, że kapliczka przedstawiona na powyższych fotografiach po prawej stronie kryła rzeźbę świętego Jana Nepomucena. Za tą hipotezą przemawia usytuowanie jej na skraju wsi w pobliżu krzyża drewnianego. Obecnie stoi w niej figurka Najświętszej Maryi Panny. Nie ustaliłam, co stało się z oryginalnym świątkiem.

Adnotacja:

• kapliczka ponepomucka; 
• lokalizacja: Krasne Folwarczne, gmina Jasionówka, powiat moniecki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 26.09.2020 r. i 20.09.2026 r.

Suraż

Muzeum Kapliczek w Surażu jest prywatnym przedsięwzięciem Ryszarda Niedzielskiego. Powstało w 2008 roku. Wśród bogatego zbioru kapliczek (jest ich około 100) znajdują się:

(...) ludowa figurka Jana N. Jest to drewniana polichromowana (czerwona peleryna i stuła), w czarnym płaskim birecie, współczesna rzeźba z krzyżykiem i palmą w rękach, umieszczona w prostej kapliczce składającej się z tylnej ścianki i dwuspadowego daszku... [źródło]

 

(...) ludowa figurka Jana N. Jest to drewniana biało-brązowa współczesna rzeźba z biretem, krzyżykiem i palmą, umieszczona w prostej kapliczce składającej się z tylnej ścianki i dwuspadowego daszku... [źródło]

 

 

(...) ludowa figurka Jana N. Jest to drewniana rzeźba z krzyżem i palmą, umieszczona w prostej kapliczce składającej się z tylnej ścianki i dwuspadowego daszku. Na dole sutanny wyrzezany krzyżyk...[źródło]

 

Polecam: Muzeum Kapliczek (Suraż).

 

Adnotacja:

• trzy rzeźby świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Suraż, Muzeum Kapliczek, ul. Białostocka 16, gmina Suraż, powiat białostocki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 18.10.2025 r.

Krasne Stare

W pracy magisterskiej ks. Marka Stankiewicza pt. "Dzieje Parafii Jasionówka (1553- 1966)", napisanej na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego pod kierunkiem ks. doc. dra hab. Anzelma Weissa (Lublin, 1989 rok), został zawarty "Spis najstarszych krzyży i kapliczek występujących na terenie parafii Jasionówka". Poniżej fragment dotyczący wsi Krasne Stare.

• nad rzeczułką przy drodze kapliczka św. Jana Nepomucena z ok. 1800r.
• dwa dębowe krzyże z 1848r., wjazd do wsi, pole Buczyńskiego Eugeniusza. [źródło] 

Dwukrotnie byłam w miejscowości Krasne Stare, ale nie udało mi się zlokalizować wspomnianej wyżej kapliczki. Poniżej fotografie przydrożnych zabytków sakralnych spotkanych po drodze.  

Adnotacja:

• informacja na temat kapliczki z rzeźbą świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Krasne Stare, gmina Jasionówka, powiat moniecki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 26.09.2020 r. i 20.09.2026 r.

Jasionówka

Przy kościele pw. Św. Trójcy znajduje się datowana na 2006 rok słupowa kapliczka ze współczesną figurą Jana N. Całość wykonana w drewnie, lakierowana... [źródło, fotografie]

 

 

(...) na Rynku przed kościołem w Jasionówce stoi kapliczka przedstawiająca Jana Nepomucena wykonana przez twórcę ludowego (obecnie już nieżyjącego) Mieczysława Czarnieckiego z Krasnego Folwarcznego. [źródło, fotografie]

 

W kościele pw. Św. Trójcy, w lewym ołtarzu przytęczowym, znajduje się obraz Jana N. Święty stoi trzymając poziomo długi krucyfiks. U stóp ma dwa aniołki, jeden z palcem przy ustach, drugi z palmą. Na nakrytym ciężkim obrusem stole po lewej stronie leżą biret, księga i astrolabium kuliste (rzadkość!) Tło lewej strony to szafa z książkami, po prawej jakiś filar przykryty czerwoną draperią. Na górze spośród obłoków wychylają się trzy główki anielskie... [źródło, fotografia]

 

  

W artykule Krzysztofa Staweckiego pt. "Prace konserwatorskie w kościele parafialnym pw. Świętej Trójcy w Jasionówce jako przykład kompleksowej konserwacji wnętrza zabytkowej świątyni", zamieszczonym w Biuletynie Konserwatorskim Województwa Podlaskiego", 24, 2018, s. 27-[41], opisano stan obrazu przed i po konserwacji.

 

Ołtarz pw. św. Jana Nepomucena (…). Pomalowany na kolor biały i jasnoróżowy ze złoconymi ornamentami. Architektoniczny, jednokondygnacyjny na wysokim cokole, kolumnowy o parawanowo załamanych częściach bocznych. Mensa murowana, pomalowana na biało, na osi niewielkie, architektoniczne tabernakulum. Boki cokołu ozdobione złoconymi, odwróconymi wolutami, cokoły kolumn z prostokątnymi płycinami. Konstrukcja zwieńczona jest belkowaniem wyłamanym nad środkową parą kolumn. W przęśle środkowym obraz św. Jana Nepomucena, w szerokiej, ażurowej, ozdobionej liśćmi akantu, złoconej ramie. Gzyms belkowania wyłamany, wieloboczny, lambrekinowy baldachim, pod którym umieszczono we fryzie rzeźbioną posrebrzoną gołębicę. Po bokach uskrzydlone główki anielskie. W zwieńczeniu promienista gloria z obłoków i główek aniołków, z monogramem Chrystusa w  części środkowej. Po lewej i prawej stronie glorii, na osiach kolumn wewnętrznych, pomalowane na biało, złocone szyszki... [źródło, str. 33]  

 

[Ołtarz boczny pw. św. Jana Nepomucena, stan po konserwacji. źródło, str.34]
 

Na zbiorczym zdjęciu z wystawy "Jan Nepomucen Święty Przydrożny" (2003/2004) widoczna jest drewniana figura Jana N. pochodzącego z tej miejscowości. Jest to - jak to widać na zdjęciu z nr 42 z katalogu wystawy, Nepomuk w niebieskim wdzianku, pochodzący z początku XX wieku. Własność Krzysztofa Antoniuka...  [źródło, fotografie] 

 

Jednym z bardzo popularnych kapliczkowych świętych był zawsze Jan Nepomucen (milczący). Również w Jasionówce istniała kapliczka z tym świętym. Swiątek z niej trafił do prywatnego muzeum Jakuba Antoniuka w Dobrzyniewie Dużym. Dzięki czemu możemy po dziś dzień podziwiać twórczość ludową mieszkańców Jasionówki. Figurka trafiała na wiele nepomuckich wystaw m.in. w Ostrołęce. [źródło, fotografie] 

[Nepomuk z Jasionówki w zbiorach Jakuba Antoniuka, źródło]

Adnotacja:

• kapliczka, obraz i rzeźba świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Jasionówka, ul. Korycińska 24 (kapliczka), kościół pw. Świętej Trójcy (obraz), gmina Jasionówka, powiat moniecki, Dobrzyniewo Duże (rzeźba w zbiorach prywatnych), województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 26.09.2020 r. i 20.09.2026 r.

Sidra

Świątynia została wzniesiona w stylu neoklasycystycznym według projektu włoskich architektów: Józefa Piolę i Józefa Fontanę. Zbudowano go z cegły na planie prostokąta, z jedną nawą i prosto zamkniętym prezbiterium. Na ścianach we wnętrzu umieszczono freski: w głównym ołtarzu przedstawienie Ukrzyżowanego Chrystusa z Maryją i św. Janem, a w ołtarzach bocznych Najświętszą Maryję Pannę Niepokalanie Poczętą i świętych: Ignacego Loyolę, Jana Nepomucena i Kajetana. W latach dwudziestych XX w. zostały one jednak zasłonięte obrazami malowanymi na płótnie. Pierwotne malowidła odkryto dopiero po II wojnie światowej podczas prac remontowych... [fragment opisu na tablicy informacyjnej przed kościołem]

 

(...) w tutejszym kościele znaleźć można dużych rozmiarów obraz Jana N. namalowany wprost na tynku w nawie. Jan jest bardzo elegancki, z aureolą... [źródło]

Przy okazji dziękuję księdzu proboszczowi, który mnie wpuścił do kościoła i pozwolił na dokładne sfotografowanie fresku.

Polecam: Parafia pw. Świętej Trójcy w Sidrze (fotografie).

Adnotacja:

• obraz (fresk) przedstawiający świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Sidra, kościół pw. Świętej Trójcy, gmina Sidra, powiat sokólski, województwo podlaskie;
• data wykonania fotografii: 25.09.2020 r. i 19.09.2026 r.