Wiercień Duży

Na stronie Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN” znalazłam informację, iż w Wiercieniu Dużym był obraz na szkle przedstawiający świętego Jana Nepomucena.

 

 

 

(...) na Lubelszczyźnie pojawiło się malarstwo na szkle, wywodzące się z XVII-wiecznego malarstwa mieszczańskiego. Grupa lubelska obrazów na szkle została wyodrębniona przez Józefa Grabowskiego z grupy centralnej, obejmującej swym zasięgiem teren od Kujaw, poprzez Lubelszczyznę po Wołyń. Przykładem mogą tu być obrazy: św. Trójcy (z Grabarki), Matki Boskiej Częstochowskiej (ze wsi Banachy), Ukrzyżowanie (ze wsi Zalesię), dalej Chrystus Ukrzyżowany (z Zaręby i z Zalesia), św. Jan Nepomucen i Matka Szkaplerzna (z Wiercienia Dużego). [źródło, str.99]

 

Jesienią 2026 roku przejechałam przez Wiercień Duży. Poniżej kilka fotografii obiektów sakralnych stojących przy drodze.

 

 

 

Ciekawostka:

W księgach metrykalnych z okolic Wiercienia Dużego, należącego do parafii Dziadkowice, imię Jan Nepomucen pojawia się u przedstawicieli lokalnej szlachty i mieszkańców. Przykładem jest Jan Nepomucen Dąbrowski występujący jako chrzestny w 1824 roku w Villa Wiercien Magna.

 

Wierciński zwany Zygmunt h. Ślepowron, Wojciech Jan, ur. 17.08.1780, chrzest Siemiatycze, ks. Antoni Wachowski, chrzestni: M.D. Jan Nepomucen Dąbrowski z M.D. Rozalią Benedyktą Jeziorkowską, asysta M.D. Józef Wolski, gubernator siemiatycki z M.D. Marianną Zakrzewską. [źródło] 

 

Powiązany rodzinnie z Wiercieńskimi herbu Ślepowron był Jan Nepomucen Bonifacy Łempicki. 

 

Adnotacja:

• informacja na temat obrazu na szkle świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Wiercień Duży, gmina Siemiatycze, powiat siemiatycki, województwo podlaskie; 
• data odwiedzenia miejscowości: 20.09.2026 r.

Czarkowy

(...) figura Jana N. w parku, barokowa (uwaga: należy sprawdzić czy jest i czy kiedykolwiek była... [źródło]

 

Po istniejącym tu niegdyś wspaniałym pałacu pozostały jedynie ruiny, lecz do dnia dzisiejszego zachował się zabytkowy park dworski, który jest uznany za najpiękniejszy na całym Ponidziu. O świetności tego miejsca świadczyć mogą jedynie historyczne grafiki i zdjęcia., bowiem pałac został doszczętnie spalony przez Rosjan, w odwecie za poniesioną porażkę w roku 1914. Obecnie posiadłość jest w rękach prywatnych. [źródło]

 

Niestety, wejście na teren parku było niemożliwe. Mogłam jedynie popatrzeć przez ogrodzenie na Kopiec Grunwaldzki.

Dodatkową atrakcją było stado sarenek.

Poniżej fotografie dwóch kapliczek w miejscowości Czarkowy.

 

 

 

Ciekawostka 

W niewielkiej odległości od parku, na cmentarzu, w 1928 roku postawiono Pomnik Zwycięstwa Legionów w formie obelisku z białego piaskowca z umieszczoną na nim rzeźbą orła w koronie.  

 

Autorem pomnika jest Konstanty Laszczka. Widnieją na nim napisy: 

(...) z przodu (...) : „Ku chwale pierwszych bojów Józefa Piłsudskiego o niepodległość Polski.”, z boku od strony wschodniej: „W tem miejscu poległ w zwycięskiej walce bohaterski pluton Młota Fijałkowskiego 23.IX.1914”, z tyłu: „Powiat Pińczowski Bohaterskim Bojownikom o Wolność Ojczyzny 23.IX.1928”, z boku od strony zachodniej: „Kielce, Nowy Korczyn, Ostrowce, Szczytniki, Czarkowe, Opatowiec 6.VIII.1914 25.IX.1914” [źródło]

Adnotacja:

• informacja na temat figury świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Czarkowy, gmina Nowy Korczyn, powiat buski, województwo świętokrzyskie;
• data wykonania fotografii: 21.02.2026 r.

Dubienka

Na stronie nepomuki.pl zamieszczony jest następujący tekst:

(...) na cmentarzu kościelnym rzeźba św. Jana Nepomucena kamienna, ludowa z XIX wieku (uwaga: zweryfikować, odszukać źródło - wizyta Pietrosula w czerwcu 2012 nie wykazała istnienia obiektu)... [źródło]

W Dubience byłam kilka razy, w tym na cmentarzu parafialnym. 

Tym razem zastałam otwarty kościół. Dzięki temu mogłam zajrzeć do wnętrza świątyni.

 

Na terenie przykościelnym stoi figura Jezusa Dobrego Pasterza,

 

kapliczka Matki Boskiej z Dzieciątkiem

 

i figura świętego Floriana.

  

Figury świętego Jana Nepomucena nie znalazłam. 

Adnotacja:

• wzmianka na temat figury świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Dubienka, gmina Dubienka, powiat chełmski, województwo lubelskie; 
• data wykonania fotografii: 8.06.2020 r. i 15.12.2025 r.

Mołodutyn

W Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce, t. 8: województwo lubelskie, z. 5: powiat chełmski znajduje się następująca informacja:

Małodutyń
KAPLICZKA. Zapewne ok. poł. w. XIX. Murowana z kamienia i cegły, otynkowana. Prostokątna, wnętrze przesklepione kolebką. Od frontu otwarta arkadą. Daszek dwuspadowy, kryty papą. — Wewnątrz rzeźba św. Jana Nepomucena zapewne ok. poł. w. XIX. [źródło, str. 38 (48)]

 

Na stronie zabytek.pl jest zapis:
W oparciu o wywiady z mieszkańcami wsi Mołodutyń ustalono, że nie było (od czasów II wojny) innej kapliczki domkowej i nikt nie słyszał o figurze św. Jana Nepomucena w obrębie tej wsi. [źródło]

 

W okolicy zdarzały się przypadki mylenia figury świętego Jana Nepomucena z figurą świętego Jana Chrzciciela, ale tu zadziałał raczej chochlik.

Adnotacja:

• wzmianka na temat kapliczki świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Mołodutyn, gmina Kamień, powiat chełmski, województwo lubelskie;
• karta biała i zielona zabytku; 
• data wykonania fotografii: 23.12.2025 r.

Haczów

Na stronie zabytek.pl znalazłam dokumentację kapliczki świętego Jana Nepomucena z końca XVIII wieku (I poł. XIX wieku), wykonaną w 1959 roku.

 

Kapliczka murowana z cegły i wapniaka, otynkowana, założona na kwadracie z wyodrębnionym uskokowo cokołem. Od frontu wnęka zakończona półkoliście, ujęta parą kolumn o gładkich trzonach wspierających gzyms wieńczący wygięty ku górze zgodnie z wykrojem otworu. Podobnie ogzymsowane są pozostałe ściany. Kapliczka pozbawiona dachu. Rzut wnęki prostok., kryty kolebką. [źródło, fotografie]

 

[źródło]

  

Ponieważ fotografie są mało czytelne, nie mam pewności, że rzeźba  opisana poniżej jest tą rzeźbą, która stała w zniszczonej kapliczce.

Współczesna kapliczka z polichromowaną figurą Jana N. Wielokrotnie wieś nawiedzały powodzie. Zapisy tych faktów uwiecznione są na belkach słynnego drewnianego kościoła. Można je odczytać pod sobotami... [źródło, fotografie]

Najcenniejszym zabytkiem Haczowa jest stary drewniany, gotycki kościół zbudowany w schyłkowych latach XIV w. Jest to - jak pisał Piotr Łopatkiewicz - nie tylko największy, ale i najcenniejszy kościół drewniany w Europie, wykonany w konstrukcji zrębowej w systemie więźbowo-zaskrzynieniowym. Unikatowy charakter tego zabytku potęgowany jest przez polichromię figuralną z 1494 roku. Jest ona najstarszą spośród znanych, monumentalną dekoracją malarską kościoła drewnianego. [źródło, panorama 360°]

 

 

 

 

 

W Haczowie byłam dwukrotnie. W 2022 roku widziałam wszystkie kapliczki świętego Jana Nepomucena, ale moja dokumentacja fotograficzna uległa zniszczeniu. 

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena oraz informacja na temat nieistniejącej kapliczki;
• lokalizacja: Haczów 678, gm. Haczów, powiat brzozowski, województwo podkarpackie;
• karta zielona kapliczki; 
• data wykonania fotografii: 16.02.2022 r. i 13.11.2025 r.