Nepomuckim szlakiem: lubelskie

Kapliczka w Ośrodku Edukacji Ekologicznej Lasy Janowskie w Janowie Lubelskim powstała na wzór kapliczki stojącej do września 2024 roku w Momotach Dolnych.

Poprzez zniszczenie starej kapliczki i zabranie rzeźby Nepomucena, region stracił coś wyjątkowego. Stara kapliczka była unikatowa, nie była jedną z wielu podobnych, ale była wyjątkowa, w całej Polsce nie było takiej. Zmieniono ją na jedną z wielu klonów kapliczkowych, produkowanych jak z fabrycznego taśmociągu. Tamta miała duszę, każdy kto ją spotkał nie przechodził obojętnie. Różne były o niej zdania, ale niezaprzeczalnie przyciągała uwagę. Poza tym była ona ściśle związana z Momotami, ponieważ rzeźbę Nepomucena wykonał lokalny ludowy artysta, który miał swój niepowtarzalny styl. To dodatkowo sprawiało, że kapliczka i umieszczona w niej stara rzeźba Nepomuka była wyróżnikiem regionu. Zniszczono kawałek historii kulturowej Momot. [źródło]

W listopadzie 2024 roku zorganizowano Zrzutkę na odbudowę kapliczki z Nepomucenem w Momotach.

Św. Jan Nepomucen Szczepana Kołpy jest tak bosko ludowo prymitywny, że aż genialny. Inny niż wszystkie Nepomuki i dlatego piękny, niestandardowy, niesymetryczny, wręcz niezamierzenie awangardowy. Chcemy, aby wrócił do Momot, do nowej, odtworzonej na wzór poprzedniej kapliczki. [źródło]

Rzeźba św. Jana Nepomucena autorstwa ludowego twórcy Szczepana Kołpy z Momot Dolnych, zawsze wzbudzała sporo wrażeń i emocji, od zachwytów po śmiech. Ci, którzy mogli ją do niedawna oglądać w kapliczce przy szosie między Momotami Dolnymi a Momotami Górnymi, niejednokrotnie nie wiedzieli też co o niej sądzić. Część mieszkańców Momot była z niej dumna, bo Szczepan Kołpa miał niepowtarzalny, oryginalny ludowy styl, nie było drugiego takiego w Polsce, a część się jej zwyczajnie wstydziła, bo rzeźba była dla nich pokraczna i cudaczna jak na wizerunek świętego. [źródło]

Poniżej fragment opinii na temat figury świętego Jana Nepomucena, wydanej przez dr hab. Łukasza Smyrskiego, profesora PAN z Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Figura św. Jana Nepomucena autorstwa Szczepana Kołpy reprezentuje wszystkie cechy charakterystyczne dla stylu religijnej sztuki ludowej. Rzeźba została wykonana z jednego kloca, jest prosta w formie, statyczna, zachowuje równowagę ciężaru bryły, zawiera podstawowe elementy ikonograficzne, charakteryzuje ją brak właściwych proporcji i schematów. Ale nieporadność techniczną w pełni rekompensuje niepowtarzalność rzeźby, oryginalność artystyczna, potrzeba tworzenia „Bożych pomników”, a przede wszystkim szczera i wyjątkowa ekspresja religijnej wypowiedzi. Rzeźba z Momotów Górnych jest unikalnym zabytkiem z zakresu sztuki ludowej. [źródło]

Dzięki zaangażowaniu miłośników regionalnej historii i kultury oraz przy wsparciu darczyńców z grupy FB „Lasy Janowskie, Lipskie i okolice” udało się nie tylko odbudować kapliczkę na wzór starej, ale także przywrócić jej duszę. Rzeźba św. Jana Nepomucena z 2001 r. autorstwa Szczepana Kołpy, artysty z Momot Dolnych, którego dzieło wyróżnia się głębokim wyczuciem formy i szacunkiem dla tradycji, została przywrócona i nadal będzie hipnotyzować przechodniów. [źródło]

Polecam:

Adnotacja:

kapliczka świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Janów Lubelski_Ośrodek Edukacji Ekologicznej Lasy Janowskie, ul. Bohaterów Porytowego Wzgórza 35, gmina Janów Lubelski, powiat janowski, województwo lubelskie;
data wykonania fotografii: 12.09.2025 r.

Nepomuckim szlakiem

Braciejowice

Janów Lubelski_OEE Lasy Janowskie

Borów