Bolesławów

W sąsiedztwie domu, przy mostku na dawnej, zasypanej już dziś młynówce, stoi kamienny Jan N. z 1728 roku na dwuczęściowym cokole. Dolny element cokołu zeszpecony był tablicą z informacjami o godzinach odprawiania mszy św. w miejscowym kościele, ale po remoncie napis szczęśliwie zniknął a Jan otrzymał nowy nimb z pięcioma gwiazdami. Obiekt nosi cechy charakterystyczne dla warsztatu Klahrów. Na górnym cokole widoczna z przodu inskrypcja z chronostychem, która w tłumaczeniu brzmi Figurę tę wystawiono ku czci św. Jana Nepomucena. Potwierdzenie roku fundacji zawartej w chronostychu widnieje również u podstawy cokołu. Z tyłu tego cokołu napisy B.H.L.A. / Reno / 1883 / 1930. natomiast z lewej strony napis: I.W.R. 1801. Napisy te potwierdzają daty i prawdopodobnie inicjały fundatorów przeprowadzanych renowacji. W górnym cokole widoczne dwa metalowe wysięgniki na latarnie służące jako przyozdobienie figury. Do lat 70. XX wieku głowę JN zdobiła jeszcze aureola z pięcioma gwiazdami. W 2009 roku przeprowadzono renowację, o czym informuje data wyryta z tyłu postumentu. Pozłocono niektóre elementy i inskrypcję

VENERATIONI
DIVI IOANNIS
NEPOMVCENI HAEC
STATVA POSITA EST
1728
[źródło]











W kościele św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny, z prawej strony przed prezbiterium znajduje się barokowy ołtarz boczny Świętego Jana Nepomucena. W nastawie ołtarzowej umieszczona jest pełnoplastyczna, drewniana, polichromowana rzeźba Jana N. z 1727 roku, przypisywana najsłynniejszemu twórcy Ziemi Kłodzkiej- Michałowi Klahrowi (...). Drewniany Jan ustawiony jest na konsoli w rokokowej marmoryzowanej ramie, trzyma w ręku otwartą Księgę (zniknęła w roku 2006, nie wiem czy ta aktualna to kopia, czy oryginał np. odzyskany po konserwacji lub kradzieży), a flankują go putta, z których lewe trzymało kłódkę (zniknęła przed 2012 rokiem!), a prawe palec przy ustach. Druga dłoń pusta, trzymana przed sobą, kiedyś w tej dłoni znajdował się mały krzyżyk, który teraz położony jest na ołtarzu, u stóp Jana. Święty ubrany w szaty kanonika doby baroku, ukształtowane w fałdy: sutannę spiętą podwójnymi guzikami, spod której wystają dwa ścięte noski trzewików; komżę wykończoną dołem pasem koronki i silnie poruszoną podmuchem mistycznego wiatru; futrzany mantolet zawiązany w kokardkę pod szyją grubym sznurem. Na piersiach zawieszony mały, równoramienny krzyż, w typie greckim, w symbolice nawiązujący do czterech stron świata. Wokół głowy aureola z pięciu ośmioramiennych gwiazd, zamocowanych na cienkim, wygiętym w okrąg pręcie. Na twarzy zarost: wąsy i broda, włosy długie, falujące opadają na szyję. Polichromia wykonana w roku 1731, utrzymana w czerwonych tonacjach. W zwieńczeniu nastawy ołtarza widoczne pięć gwiazd i napis w kartuszu: "St. Joh. v. Nep. / bitte fűr uns, czyli Św. Janie Nepomucenie / módl sie za nami". W 1858 nowa polichromia wykonana przez J. Richtera, konserwowana przez Reimanna z Lądka Zdroju w roku 1873... [źródło]


 


Drewniana polichromowana figura Jana N. umieszczona w niszy na frontowej elewacji plebanii. Kontrapost, strój tradycyjny (czarna sutanna, biała komża biała, wykończona dołem i przy rękawach złotą koronką, na ramiona zarzucona złota, związana pod szyją peleryna, pod szyją biały kołnierzyk, czarny biret na głowie; widać biały kołnierzyk; złocony nimb z sześcioma (!) gwiazdami). Krzyż także złocony (zapewne wtórny), oparty na lewej ręce i lewym ramieniu. Prawa jakby delikatnie podtrzymywała go od dołu. Dłuższe, kręcone włosy falujące, opadają na kark oraz wąsik i broda. Głowa pochylona w kierunku krzyża. Kontrapost. Wyraz twarzy spokojny, wzrok skierowany przed siebie. Wnęka przykryta od góry wygiętą w łuk blachą, co zabezpiecza częściowo figurę przed deszczem, śniegiem i słońcem. Rzeźba wydaje się mieć wysoką klasę i barokowy rodowód, jest pięknie odnowiona (renowacja ukończona w 2013) z wielką dbałością o szczegóły. Figura może pochodzić z końca XVIII lub początku XIX; budowę budynku ukończono w  roku 1937 i - według jednych rzeźba od początku stała w ww. niszy, według innych umieszczono ją tu dopiero niedawno. Brak dokumentów pozwalających na dokładne datowanie oraz określenie autorstwa... [źródło





Adnotacja:

  • dwie rzeźby i figura świętego Jana Nepomucena;
  • lokalizacja: Bolesławów 15, kościół pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny (rzeźba_1) wraz z plebanią (rzeźba_2), gm. Stronie Śląskie, powiat kłodzki, województwo dolnośląskie;
  • data wykonania fotografii: 19.08.2023 r.

4 komentarze:

  1. Ten kamienny niebrzydki, ładnie odnowiony, paprocie posadzone przy pomniku dodają uroku. Tabliczka - wiadomo - zero estetyki. Można było ją dać spokojnie przy tym murku obok, na murku, ale nie, musi być widoczna z daleka, choć pasuje tam jak pięść do nosa.

    Nepomucen z kościoła - nie w moim guście. Nie lubię tych takich nienaturalnie wygiętych, że aż jak przetrąconym karkiem.

    Nepomucen w niszy ładny. Układ dłoni sugeruje, że krzyż który ma nie jest oryginalny.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rany, Darku, dziękuję za tak dogłębną analizę i wyczerpujący komentarz. Świetnie napisane i bardzo dobrze się to czyta.

      Usuń
  2. Wszystkie Nepomuki ciekawe, barokowy ołtarz piękny.
    Ja bym rzekła tak, im bardziej ekspresyjna rzeźba tym bardziej "rozgadana".
    Św. Jan w barokowym ołtarzu jest częścią większej całości i powinno się go oglądać z pewnego dystansu, tak aby tą całość ogarnąć wzrokiem, im bliżej podejdziemy do rzeźby tym ona będzie wyglądać bardziej groteskowo, ale jak nie podejdziemy to nie zobaczymy szczegółów ;)
    Do tego typu dzieł sztuki do fotografowania najlepszy jest aparat z dużym zoomem, albo aparat z wysięgnikiem, wtedy można uniknąć groteski wynikającej ze zniekształconego odbioru.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ciekawe spostrzeżenie dotyczące tego "rozgadania". Szkoda, że tym razem aparat nie uchwycił prawdziwego koloru szat. Co do zakupu nowego, lepszego, z wìększymi możliwościami, to raczej nie zanosi się w najbliższym czasie.

      Usuń

Miło mi, że tu zaglądasz i zostawiasz ślad. Dziękuję:)