Opatów

Katalog zabytków sztuki w Polsce" z. 7, s. 44 wymienia istniejący w słynnej romańskiej kolegiacie opatowskiej ołtarzyk w stylu regencji, stojący w lewym narożniku transeptu, a w nim obraz z I połowy XVIII wieku, opisywany jako wizerunek Jana N. Jan w aureoli i z biretem w ręku adoruje w przyklęku krucyfiks, za nim anioł z palmą czyni gest milczenia, to samo robi jedno z dwu rzeźbionych putt flankujących ołtarz... [źródło, fotografie]

 

 

 

 

Niestety kościół był zamknięty. Jedynymi fotografiami wnętrza, które udało mi się zrobić, są te poniżej.

 

W kościele klasztornym bernardynów p.w. Wniebowzięcia NMP jest barokowy ołtarz boczny poświęcony Janowi N., w którym zawisł duży obraz z jego wizerunkiem. Całą strukturę architektoniczną ołtarza stanowią iluzjonistyczne freski, to samo dotyczy ornamentów i aniołków usytuowanych na kapitelach kolumn. Całość wieńczy malowidło Języka Promienistego. Obraz przedstawia Jana w gwiaździstej aureoli, z krzyżem i palmą w rękach, w otoczeniu aniołów dzierżących atrybuty- biret, kłódka, palec przy ustach. W tle Most Karola i scena Topienia. W roku 2011 ołtarz przeszedł, wraz z całym kościołem, gruntowną konserwację... [źródło, fotografie]

 

Kościół by zamknięty, ale można było wejść do przedsionka i popatrzeć przez oszklone drzwi. Ołtarz świętego Jana Nepomucena, pierwszy po lewej stronie, jest zasłonięty przez urządzenie (?) nad konfesjonałem. 

 

Drewniana brogowa kapliczka od strony Ostrowca, na brzegu Opatówki, oryginalnie pochodząca z przełomu XVIII i XIX wieku, zastąpiona nową wykonaną na wzór starej w latach 90. XX wieku. Wewnątrz była niegdyś barokowo-ludowa figura Jana N. (zobacz archiwalne zdjęcia sprzed 1913 i 1958 roku), która została zastąpiona nową rzeźbą (uwaga: istnieje też możliwość, że starą rzeźbę wyremontowano tak gruntownie, że utraciła cechy zabytkowe, należy sprawdzić). Dzisiejsza rzeźba ma aureolę, stułę i prawą ręką przytula krzyż. [źródło, fotografie]

 

 

W podziemiach pod rynkiem udostępnionych do zwiedzania w formie podziemnej trasy turystycznej wyeksponowano bardzo zniszczoną małą figurkę Jana N., wykonaną zapewne z kamienia. Brak głowy i dolnej części, zatarte detale. Postać oburącz trzyma krzyż oparty na prawym ramieniu... [źródło, fotografie] 

 

Zwiedzanie podziemi zostawiłam na kolejną podróż do Opatowa. 

 

Adnotacja:

• dwa ołtarze z obrazami świętego Jana Nepomucena w kościołach, kapliczka oraz destrukt rzeźby;
• lokalizacja: Opatów, kolegiata pw. św. Marcina z Tours, ul. Kolegiacka (ołtarz z obrazem), kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, ul. Bernardyńska (ołtarz z obrazem), ul. Klasztorna / ul. T. Kościuszki (kapliczka), Pl. Obrońców Pokoju 18 (destrukt rzeźby w podziemiach), powiat opatowski, województwo świętokrzyskie;
• karta zielona zabytku; 
• data wykonania fotografii: 13.01.2025 r. i 15.02.2026 r.