Kapliczka świętego Jana Nepomucena z Dorohuczy

Dorohucza, miejscowość leżąca na skrzyżowaniu dróg nr 12 i 838, mimo że jest mała, ma bogatą historię i kilka - wartych uwagi - zabytków.

Kościół pw. św. Judy Tadeusza znajduje się w centrum miejscowości. Wybudowany został pod koniec XVIII wieku (około 1790 roku), ufundowany przez szlachecką rodzinę Siła-Nowickich. Niedaleko kościoła znajduje się kapliczka z rzeźbą św. Jana Nepomucena, której powstanie datowane jest na 1785 rok.
W miejscowości znajdują się również ruiny dworu szlacheckiego oraz była karczma dworska, która do niedawna stanowiła siedzibę szkoły podstawowej, a także młyn z końca XIX wieku.[źródło]

 

 

   

(...) w tej nadwieprzańskiej wsi położonej na granicy województwa lubelskiego z Ziemią Chełmską województwa ruskiego (...) jest kamienna figura z 1783 (85?) roku w nowej kapliczce o filarach murowanych z białej cegły, niedawno zaopatrzonej w czterospadowy daszek, podobno niegdyś samodzielna. Rzeźba ma dużą klasę artystyczną (...) [źródło]

 

Na odnowionej tablicy widnieje dokładna data powstania figury - 1 września 1785 roku.

Boże, któryś przez śmierć błogosławionego Jana, dla nieprzezwyciężonego milczenia sakramentalnego, Kościół Twój nową męczeństwa koroną przyozdobił, daj za jego przyczyną i przykładem przezorną w języku ostrożność, abyśmy raczej wszystko złe, niźli uszkodzenie duszy na tym świecie ponosili. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen. [modlitwa ze strony Meandra Dorohucza]

Dnia 7 czerwca 2019 r. odwiedziłam kolejny raz świętego Jana Nepomucena z Dorohuczy. Ma się dobrze. Miło popatrzeć na rzeźbę bez dodatkowych ozdób w postaci choćby bukietu sztucznych kwiatów.

Ciekawe, do czego służy ten "wiatraczek", zamieszczony na dachu kapliczki.

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• ciekawostka: "wiatraczek" na dachu kapliczki;
• lokalizacja: Dorohucza, gmina Trawniki, powiat świdnicki, województwo lubelskie;
• data wykonania fotografii: 6.11.2017 r., 7.06.2019 r.

Figura świętego Jana Nepomucena z Kurowa

Na rozstajach dróg, prowadzących do Puław i Klementowic, stoi na wysokim słupie osiemnastowieczna kamienna figura świętego Jana Nepomucena.

Wielokrotnie przeze mnie mijana, w końcu doczekała się sfotografowania w porze kwitnienia pobliskiego kasztanowca.

Niestety, wysokość kolumny, na której ustawiona jest rzeźba, uniemożliwiła dokładne przyjrzenie się twarzy świętego.

Przeglądając informacje na temat Kurowa, przeczytałam, że w kościele pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny i świętego Michała Archanioła znajduje się obraz świętego Jana Nepomucena.

Budynek murowany, trzynawowy, wewnątrz pięć ołtarzy drewnianych zachowanych w oryginalnej formie. Główny ołtarz z drewna w stylu barokowym wystawiony został przez ks. Michała Szajowskiego. Jest on polichromowany olejno, rzeźbiony i złocony z dwiema kolumnami i czterema figurami aniołów oraz innymi rzeźbami, zakończony płaskorzeźbą Oka Opatrzności. Zawiera w sobie trzy obrazy na zasuwach: Wniebowzięcia NMP, św. Michała Archanioła z I połowy XVIII w. i św. Jana Nepomucena sprzed 1781 r. oraz drewniany krzyż z wizerunkiem Chrystusa sprzed 1803 r. [źródło, fotografia obrazu]

Adnotacja:

• figura świętego Jana Nepomucena;
• ciekawostka: często przy figurach lub kapliczkach były sadzone lipy lub kasztanowce;
• lokalizacja: Kurów (DK 12), gmina Kurów, powiat puławski, województwo lubelskie;
• data wykonania fotografii: 25.05.2019 r.;
• przy kolejnej wizycie w Kurowie trzeba będzie odwiedzić kościół w celu zobaczenia obrazu.

Zapomniana kapliczka z Panieńszczyzny

Na tle starego parku stoi murowana kapliczka ponepomucka, ledwo widoczna z drogi nr 12 (Warszawa - Lublin). Od czasu, gdy oddano do użytku drogę nr S12, nikt tędy prawie nie jeździ.

Z najnowszych badań architektonicznych wynika, że ok. poł. XIX w. powstał tu parterowy dwór murowany i wkrótce oficyna obok, na bazie których zbudowano pałac dla Nikodema Budnego (syna Ignacego), ziemianina, przemysłowca i społecznika. Pierwszy etap, odpowiadający obecnemu korpusowi środkowemu zakończono w 1894 r., zaś skrzydła boczne dodano na pocz. XX w. Projekt wykonał arch. lubelski Aleksander Zwierzchowski; wnętrza ozdobili miejscowi sztukatorzy Chmielewski i Brass oraz warszawski malarz Jan Czajewicz. [źródło, fotografie dworu]

Park krajobrazowy składa się z ogrodu górnego po zach. stronie pałacu i ogrodu dolnego, położonego na skłonie, po stronie zach., ograniczonego systemem stawów powiązanych widokowo z pałacem. Zachowany częściowo swobodny układ alejek spacerowych oraz szpalerów i alei wzdłuż granic, z dominującymi w składzie jesionami, grabami, lipami i klonami. [źródło, plan]

Nosząca jeszcze ślady pierwotnego piękna kapliczka położona dziś obok bardzo ruchliwej drogi, kiedyś, być może już w XVIII wieku, chroniła w sobie figurkę świętego Jana Nepomucena - patrona podróżnych i obrońcy przed powodzią, częstego gościa terenów podmokłych. Niestety oryginalną figurkę, tak jak i jej kopię, skradziono… [źródło, tekst z X 2018 r.]

Losy figury świętego Jana Nepomucena nie są znane. W pustej wnęce stoi malutki obrazek Matki Boskiej.

Adnotacja: 

• kapliczka ponepomucka;
• lokalizacja: Panieńszczyzna (Aleja Warszawska), gmina Jastków, powiat lubelski, województwo lubelskie; 
• data wykonania fotografii: 25.05.2019 r.

Kapliczka świętego Jana Nepomucena z Majdanu Sitanieckiego

W wiosce położonej w głębokiej dolinie stoi drewniana kapliczka św. Jana Nepomucena z pocz. XX w. z figurką z XVIII w. oraz pomnik ku czci zamordowanych partyzantów w II wojnie światowej, kiedy to prawie cała wieś została spalona przez wojska niemieckie. Znajduje się tu też pomnik przyrody w postaci świadka lipy drobnolistnej o obwodzie 5,2m oraz największe w gminie źródło o nazwie Krynica, którego wody zasilają rzekę Wolicę. [źródło]

Kapliczkę znalazłam bez problemu, ale z pomnikowej lipy został tylko pień. Na stronie mapy.eholiday.pl  można zobaczyć fotografię z  rosnącym jeszcze drzewem.

(...) przydrożna kapliczka z dwuspadowym daszkiem, z drewnianą ludową polichromowaną figurą Jana N. nawiązującą do tutejszych kamiennych figur z XIX wieku. W aureoli i z palmą, za to bez zarostu (!) i ze zdobionym rąbkiem komży... [źródło]

Niestety, chłopcy, stojący przy pobliskim sklepie, odpalili petardy i nie było odpowiedniego klimatu, aby pobyć w tym miejscu trochę dłużej. Sfotografowałam tylko okoliczne domy i odjechałam.

Na końcu wsi zatrzymałam się na chwilę w miejscu upamiętniającym ofiary II wojny światowej.

Adnotacja: 

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• ciekawostka: wyobrażenie świętego Jana Nepomucena bez zarostu;
• lokalizacja: Majdan Sitaniecki, gmina Stary Zamość, powiat zamojski, województwo lubelskie; 
• data wykonania fotografii: 28.04.2019 r.;
• A przy tym Świętym Janie majówki były śpiewane nie wiem czy teraz bo nie mieszkam a i ludzi już bardzo mało. [źródło, dopisek na podstawie komentarza z dnia 6.07.2019 r.].

Kapliczka ponepomucka z Chutcza

(...) nad ciekiem wodnym na wschodnim krańcu wsi stoi drewniana pomalowana na brąz i błękit kapliczka ponepomucka z 1906 roku. Teraz jest w niej nowa drewniana rzeźba Jana Chrzciciela (na starym podwyższeniu) oraz będąca tu już wcześniej figurka Matki Boskiej... [źródło]

Nie wiadomo, kiedy Święty Jan Nepomucen został zastąpiony świętym Janem Chrzcicielem. W Leksykonie miejscowości powiatu chełmskiego [Andrzej Wawryniuk, Chełm 2001] pod hasłem Aleksandrówka można przeczytać:
Mieszka tam rodzina Zbarachewiczów. To od nich zabrano do Muzeum Wsi Lubelskiej starą zabytkową olejarnię. To u nich na podwórzu stoi jeszcze spichrz na zboże pochodzący z 1910 r. Jeden z członków rodziny jeszcze za cara postawił w Chutczu kapliczkę, w której umieszczono figurkę św. Jana Chrzciciela. W 1990 r. Zbarachewiczowie w miejscu, gdzie stał ich rodzinny dom wystawili kapliczkę, na której umieścili następujący napis: „W tym miejscu stał dom rodzinny Marcina i Bronisławy Zbarachewiczów i mieszkających wspólnie rodziców Franciszka i Anny. Dom zbudowano w 1911 r. 

Figury zabytkowe św. Jana Nepomucena oraz kapliczki z początków XX w., są w Chutczu i Sawinie. [Kurier lubelski nr 8/9, 1966, źródło]

Adnotacja: 

• kapliczka ponepomucka;
• ciekawostka: lud często mylił św. Jana Nepomucena ze św. Janem Chrzcicielem;
• lokalizacja: Chutcze, gmina Sawin, powiat chełmski, województwo lubelskie; 
• data wykonania fotografii: 12.05.2019 r.