Niedzieliska

Na stronie nepomuki.pl wymienione są w Niedzieliskach dwie figury świętego Jana Nepomucena.

 

Pierwsza z nich to kamienna przydrożna bielona figura Jana N. z początku XX wieku, na cokole... [źródło]

Zarówno rzeźba jak i baza są przemalowane farbą wapienną, co spowodowało zatarcie czytelności napisu fundacyjnego na cokole. Być może została wzniesiona w tym miejscu dla zaakcentowania granicy między miejscowościami, a jej fundatorami są  mieszkańcy Niedzielisk, którzy obrali sobie św. Jana Nepomucena za patrona. Wybór lokalizacji może uzasadniać rozłożenie lokalnych dróg w czasie, gdy była wznoszona. Wówczas, droga za figurą w kierunku południowym wiodła do folwarku Ordynacji Zamojskiej. [Agnieszka Szykuła-Żygawska, Figury świętego Jana Nepomucena w Ordynacji Zamojskiej 1725-1944, Zamość 2016, str. 98-99]

Druga to (...) nieistniejąca kamienna przydrożna figura Jana N., której wykonanie Jan Jakub Zamoyski (brat Tomasza Antoniego) zlecił w roku 1777 Johanowi Gottlibmajerowi (Gotlibmajerowi) - twórcy figury w nieodległych Łabuniach w woj. bełzkim i w Zamościu (również niezachowana...). Kosztowała 136 ówczesnych złotych, nie jest znana jej dokładna lokalizacja. [źródło]

Adnotacja:

• dwie figury świętego Jana Nepomucena (jedna nieistniejąca);
• lokalizacja: Niedzieliska, gmina Szczebrzeszyn, powiat zamojski, województwo lubelskie;
• data wykonania fotografii: 20.10.2019 r.

Szczebrzeszyn_Szperówka

Kapliczkę w Szperówce trudno jest przeoczyć. Jest usytuowana blisko drogi. Z daleka niebieści się na tle dużego drzewa.

(...) w Szperówce Dolnej, zwanej przez mieszkańców Doroszewszczyzną, stoi skromna drewniana kapliczka z drewnianą figurą Jana N., nawiązującej do tradycji rzeźby rokokowej Według tradycji wyrzeźbiona przez tego samego twórcę co rzeźba na Wygonie (...). Jeden z najbardziej uroczych Nepomuków jakie daje się znaleźć. W kępie drzew w pięknym krajobrazie niebieski domek kapliczki z otworem zamkniętym płotkiem, a wewnątrz naiwnie malowana ludowo-barokowa figura z początku XIX wieku ozdobiona sztucznymi kwiatami... [źródło]

Na stronie fotoroztocze.com zamieszczona jest fotografia z podpisem: "Kapliczka św. Jana Nepomucena, którego rzeźbę wykonał prawdopodobnie Konstanty Doroszewski. Znajduje się między Szeperówką a Rozłopami". [źródło, str.1]

 

Poniżej kilka fotografii okolicy.

 

 

Polecam: Lipa drobnolistna ze Szczebrzeszyna – Szperówki.

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Szczebrzeszyn, Przedmieście Szperówka, gmina Szczebrzeszyn, powiat zamojski, województwo lubelskie;
• data wykonania fotografii: 20.10.2019 r.

Gruszka Zaporska

(...) klasyczna drewniana kapliczka otwarta od frontu, z płotkiem zagradzającym wejście. Wewnątrz piękny mimo zniszczenia Nepomuk w stylu barokowo-ludowym z resztkami malowania, nawiązujący do tradycji rzeźby rokokowej. Całość bardzo malownicza. XIX wiek...[źródło]

 

 

 

 

 

 

Jest to rzeźba postaci ukazanej w skręcie ciała w jedną stroną, z dłońmi wyciągniętymi przed siebie i wzrokiem skierowanym lekko w bok. Widać, że święty ma na sobie mantolet, jego skronie wieńczy biret. Być może w wyciągniętych przed siebie, na wysokości bioder dłoniach (obecnie zniszczonych do wysokości nadgarstków) trzymał atrybut. W modelunku uwagę zwraca nawiązujące do kryształowego ukształtowanie dolnych partii szat. Partie mantoletu pokrywają wyżłobienia imitujące futro. Talent twórcy sugeruje modelunek twarzy o regularnych, zindywidualizowanych rysach twarzy. Autor poradził sobie z ukazaniem jej w ujęciu en toris quarts poprawnie anatomicznie. Umiejętnie wyrzeźbił gałki oczne. W oparciu o opisane formy można sugerować, że figura powstała pod koniec XVIII wieku pod wpływem dzieł mistrzów rokoko lwowskiego. Biorąc pod uwagę jej ujęcie i materiał z którego jest wykonana (drewno) można zaproponować, że wyrzeźbiono ją z przeznaczeniem umieszczenia w ołtarzu. [Agnieszka Szykuła-Żygawska, Figury świętego Jana Nepomucena w Ordynacji Zamojskiej 1725-1944, Zamość 2016, str. 49-50]

Poniżej fragmenty UCHWAŁY NR XV.97.2019 RADY GMINY RADECZNICA z dnia 20 grudnia 2019 r. w sprawie wprowadzenia zmian w Gminnym Programie Opieki nad Zabytkami dla Gminy Radecznica na lata 2019-2022.

Na wschód od zabudowań wsi Gruszka Zaporska, przy drodze do Zaporza, na prywatnej nieruchomości oznaczonej nr 585/1 znajduje się niewielka, domkowa, kapliczka, z figurą św. Jana Nepomucena wewnątrz. Drewniana rzeźba w ludowym stylu, powstała prawdopodobnie pod k. XIX w.

Domkowa kapliczka w Gruszce Zaporskiej, obecnie osiadła w gruncie (jest przekrzywiona), drewniane ściany są zabezpieczone, jednak z widocznymi rozstępami. Znajdująca się w jej wnętrzu figura św. Jana Nepomucena wymaga prac konserwatorskich. [źródło]

 

Na koniec jeszcze fotografia okolicznego przydrożnego krzyża.

 

 

Uzupełnienie

Poniżej przedstawiam fotografie kapliczki i rzeźby po renowacji.

 

 

 

 

Na miejscu drewnianego krzyża stoi teraz krzyż metalowy.

 

 

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Gruszka Zaporska, gmina Radecznica, powiat zamojski, województwo lubelskie;
• karta biała zabytku; 
• data wykonania fotografii: 13.10.2019 r. i 15.02.2025 r.

Bodaczów

(...) tuż przed tablicą końca miejscowości, na granicy z Wielączą, za płotem prywatnej posesji, stoi kamienna polichromowana figura Jana N. z roku 1907, na cokole z napisem fundacyjnym (FUNDATORZY / JAN / SYNY / WOJCIEH / PAWEŁ / STANISŁAW / MICHAŁ / ORDYŃCY / 1907. R.), z długą niebieską stułą zwisającą z szyi (motyw zapoczątkowany figurą z kolumny w Zwierzyńcu). Na froncie cokołu napis: "ŚW JANIE MÓDL SIE ZA NAMI". Zaliczam ją do grupy niemal identycznych figur nazwanej roboczo "carską", jako że powstały po ukazie tolerancyjnym cara Mikołaja II z roku 1905 (...), wykonanych być może przez jednego rzeźbiarza bądź warsztat... [źródło]

  

Na stronie nepomuki.pl jest mowa o drugiej rzeźbie:

(...) drewniana figura Jana N. z XIX wieku, nawiązująca do tradycji rzeźby rokokowej, rezydowała w kapliczce. Już nie rezyduje, nie znam jej losów. [źródło]

 

Poniżej kilka fotografii okolicznych kapliczek.

      

 

Adnotacja:

• figura świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Bodaczów, gmina Szczebrzeszyn, powiat zamojski, województwo lubelskie;
• data wykonania fotografii: 20.10.2019 r.