Katalog zabytków sztuki w Polsce" z. 7,
s. 44 wymienia istniejący w słynnej romańskiej kolegiacie
opatowskiej ołtarzyk w stylu regencji, stojący w lewym
narożniku transeptu, a w nim obraz z I połowy XVIII wieku,
opisywany jako wizerunek Jana N. Jan w aureoli i z biretem w
ręku adoruje w przyklęku krucyfiks, za nim anioł z palmą
czyni gest milczenia, to samo robi jedno z dwu rzeźbionych putt flankujących ołtarz... [źródło, fotografie]
Niestety kościół był zamknięty. Jedynymi fotografiami wnętrza, które udało mi się zrobić, są te poniżej.
W kościele klasztornym bernardynów p.w.
Wniebowzięcia NMP jest
barokowy ołtarz boczny poświęcony Janowi N., w którym zawisł duży
obraz z jego wizerunkiem. Całą strukturę architektoniczną ołtarza
stanowią iluzjonistyczne freski, to samo dotyczy ornamentów i
aniołków usytuowanych na kapitelach kolumn. Całość wieńczy malowidło
Języka Promienistego. Obraz przedstawia Jana w gwiaździstej aureoli,
z krzyżem i palmą w rękach, w otoczeniu aniołów dzierżących
atrybuty- biret, kłódka, palec przy ustach. W tle Most Karola i
scena Topienia. W roku 2011 ołtarz przeszedł, wraz z całym
kościołem, gruntowną konserwację... [źródło, fotografie]
Kościół by zamknięty, ale można było wejść do przedsionka i popatrzeć przez oszklone drzwi. Ołtarz świętego Jana Nepomucena, pierwszy po lewej stronie, jest zasłonięty przez urządzenie (?) nad konfesjonałem.
Drewniana brogowa kapliczka od strony Ostrowca,
na brzegu Opatówki,
oryginalnie pochodząca z przełomu XVIII i XIX wieku, zastąpiona nową
wykonaną na wzór starej w latach 90. XX wieku. Wewnątrz była niegdyś
barokowo-ludowa figura Jana N. (zobacz archiwalne zdjęcia sprzed
1913 i 1958 roku), która została zastąpiona nową rzeźbą
(uwaga: istnieje też możliwość, że starą rzeźbę wyremontowano tak
gruntownie, że utraciła cechy zabytkowe, należy sprawdzić).
Dzisiejsza rzeźba ma aureolę, stułę i prawą ręką przytula krzyż. [źródło, fotografie]
W podziemiach pod rynkiem udostępnionych do
zwiedzania w formie podziemnej trasy turystycznej
wyeksponowano bardzo zniszczoną małą figurkę Jana N., wykonaną
zapewne z kamienia. Brak głowy i dolnej części, zatarte
detale. Postać oburącz trzyma krzyż oparty na prawym
ramieniu... [źródło, fotografie]
Zwiedzanie podziemi zostawiłam na kolejną podróż do Opatowa.
Adnotacja:
- dwa ołtarze z obrazami świętego Jana Nepomucena w kościołach, kapliczka oraz destrukt rzeźby;
- lokalizacja: Opatów, kolegiata pw. św. Marcina z Tours, ul. Kolegiacka (ołtarz z obrazem), kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, ul. Bernardyńska (ołtarz z obrazem), ul. Klasztorna / ul. T. Kościuszki (kapliczka), Pl. Obrońców Pokoju 18 (destrukt rzeźby w podziemiach), powiat opatowski, województwo świętokrzyskie;
- karta zielona zabytku;
- data wykonania fotografii: 13.01.2025 r. i 15.02.2026 r.
