Nowa Ruda

Będąc przejazdem w Nowej Rudzie, z dziewięciu wyobrażeń świętego Jana Nepomucena, opisanych na stronie nepomuki.pl, widziałam tylko dwie figury.

(...) jedna z najstarszych figur Jana N. w Polsce, datowana na 1706 rok. Umieszczona przy moście na Włodzicy przy ul. Cmentarnej nr 1, ufundowana została przez Fryderyka Franza i Annę Marię Magdalenę Winklerów. Pierwotnie pomnik ten stał na północnej balustradzie mostu nad rzeką Włodzicą. Po powodzi w 1860 r. stary kamienny most zastąpiono drewnianym pozostawiając jednak fragment starego kamiennego filaru mostu wraz z cokołem i figurą JN. Podczas ostatniej przebudowy mostu (w latach 50-tych XX w.) figurę wraz z cokołem przeniesiono kilkanaście m na południe, na obecne miejsce (ul. Cmentarna 1), ustawiając na kamiennej podmurówce stanowiącej obecnie dolny cokół tego pomnika. Do 2005 r. figura JN posiadała aureolę z 5 gwiazdami, obecnie pozostało tylko 4. Również wysięgnik do latarni wystający z górnej części cokołu został już poważnie uszkodzony. Na cokole niemieckojęzyczny napis fundacyjny

Zu Grősserer Ehr
Gottes ist diesser
Iohannes Von nepo
muck aufgericht
worden durch
Fridrich Frantz
Ferdinand Winckler
v.Anna Maria Mag
dalena Wincklerin
Anno 1706 1. sepp. [źródło, opis i fotografie z 2008-2009] 

(...) inna figura Jana N., również umieszczona przy moście na Włodzicy, stoi przy ul. Piastów 27. Remontowana w lecie 2008 roku, kosztem 20 tysięcy złotych przez firmę z Bad Lear w Niemczech. Wzmocniono zdewastowane fragmenty figury i cokołu z piaskowca, uzupełniono ubytki, rzeźba odzyskała pierwotną barwę i aureolę a napis na cokole, którego tłumaczenie brzmi: "Z pobożnej czci tutejsza miejscowość poświęca tę statuę Tobie. O Janie bądź opiekunem i ochraniaj Twoich (czcicieli)" (...), jest teraz czytelniejszy dzięki pozłocie. Według łacińskiego chronostychu wzniesiono ją w 1752 roku:

EX
PIETATE VOVET
STATVAM LOCVS
ISTE IOANNI: SIS
TVTELARIS PRO
TEGE DIVE TVOS [źródło]

 

Adnotacja:

• dwie figury świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Nowa Ruda, ul. Cmentarna 1 (figura_1), ul. Piastów 27 (figura_2), gmina Nowa Ruda, powiat kłodzki, województwo dolnośląskie;
• data wykonania fotografii: 3.08.2024 r.

Wałbrzych

Kamienny Jan N., usytuowany przy wewnętrznej drodze do kościoła św. Barbary, na tzw. Starym Zdroju (Altwasser). W cokole wnęka na światło. Jan stoi na tarczy herbowej, w prawej ręce trzyma drewniany (!) krzyż, a w lewej palmę. Figura ta uprzednio stała na moście nad Pełcznicą zwanym niegdyś Johannisbrücke przy ulicy 11 Listopada (niegdyś drewnianym, a od 1932 roku murowanym), przeniesiona w czasach komunistycznych. Ufundował ją w roku 1751, wraz z mostem, właściciel uzdrowiska Stary Zdrój Franz Josef von Mutius z Głogowa, kanclerz biskupa Filipa Gotarda von Schaffgotscha. Tłumaczenie napisu fundacyjnego z łaciny brzmi (...): "Świętemu Janowi Nepomucenowi, wyśmienitemu czcigodnemu patronowi sporządzono ten pomnik na jego cześć (okręg Altwasser, 1751). Podpis: Królewski Radca Sądowy, Franz Joseph von Mutius". Niestety aktualny (2020) stan obiektu jest zły. Pomalowano go farbą olejną (!) przez co napis stał się nieczytelny, a po roku 2015 Jan stracił swój krucyfiks. [źródło, stare fotografie, pocztówka]

 

Poniżej fotografia zdjęcia pocztówki zamieszczonej na tablicy informacyjnej, stojącej koło figury.

Oddział PTTK Ziemi Wałbrzyskiej organizuje "Rajdy szlakami świętego Jana Nepomucena", który ma swój znaczek z wizerunkiem JN (np. Świdnica 2009, Bratysława 2012). Przyznaje też odznaki św. Jana Nepomucena za odwiedzenie i sfotografowanie odpowiedniej ilości pomników JN.  [źródło, fotografie] 

 

W kościele MB Bolesnej był barokowy obraz Jana N., niestety skradziony w nocy z 1 na 2 czerwca 2006 roku. W kartuszu w górnej część zdobionej ramy znajdował się napis "St. / Johannes v. Nep. / bitte fur uns". Jana przedstawiono w pozycji klęczącej na chmurce, adorującego MB z Dzieciątkiem. Na lewym ramieniu krzyż, w prawej wyciągniętej ręce Język. Wokół aniołki z wieńcem laurowym, zamkniętą księgą, palcem na ustach oraz główki anielskie. Kompozycję dopełniają: scena Spowiedzi w lewym dolnym rogu oraz Gołębica na górze. [źródło, fotografia]

Polecam:  

• Most św. Jana Nepomucena;
• Wałbrzyski Nepomuk popada w ruinę;
• Międzynarodowa Odznaka Turystyczna „Szlakami Świętego Jana Nepomucena”.

Adnotacja:

• ulica i figura świętego Jana Nepomucena oraz płaskorzeźba na krzyżu;
• lokalizacja: Wałbrzych, Stary Zdrój, ul. 11 Listopada (figura), Pl. Kościelny (obraz), Rynek 9 (PTTK), gmina Wałbrzych, powiat wałbrzyski, województwo dolnośląskie;
• data wykonania fotografii: 2-3.08.2024 r.

Świdnica

Na stronie nepomuki.pl wymieniono osiem wyobrażeń świętego Jana Nepomucena w Świdnicy.

W narożach kamienic na rynku stoją posągi autorstwa pochodzącego z Frankonii rzeźbiarza Georga Leonarda Webera (1665 lub 1670 - po 1732), tworzącego na przełomie XVII i XVIII wieku. Oprócz Jana Nepomucena - figura z roku 1718 - jest też Florian. Na cokole figury Jana - chronostych: "StatVa DIVo IoannI / NepoMVCeno saCrata", dający rok 1718. Święty w postawie stojącej, odziany w szaty kanonika: buty ze ściętymi noskami, sutannę spiętą podwojonymi guziczkami, komżę wykończoną dołem i przy rękawach koronką, futrzaną pelerynę z chwostami, biret na głowie. Jan trzyma złożone w modlitwie ręce oparte o zamkniętą księgę, która wsparta na udzie lewej wysuniętej do przodu nogi. Jan mocno obraca głowę w prawo, w kierunku krucyfiksu, który trzyma unoszący się za jego plecami aniołek. Rzeźba wyjątkowo efektowna, pięknie opracowana faktura szat (koronki!), księgi, sympatyczny aniołek trzyma krucyfiks z aureolą prawie siedząc na plecach Jana. [źródło]

(...) w portalu zachodnim bazyliki św. Stanisława i św. Wacława znajduje się kamienna rzeźba Jana N. z 1727 roku. Na obramionym wolutami postumencie płaskorzeźby ze scenami Topienia oraz Spowiedzi Królowej (z tyłu, trudno dostępna). Jan ma pięciogwiaździstą aureolę, krucyfiks i zamkniętą księgę na znak dochowanej tajemnicy... [źródło]

(...) w kościele p.w. św. Stanisława i św. Wacława jest ciekawy ołtarz nepomucki z początku XVIII wieku, zaopatrzony w rzeźbiony wizerunek Jana N. na wpół zatopiony w płaszczyźnie ołtarza. Jan N. w pozycji klęczącej (!), w aureoli, wokół głowy chmurki z gwiazdami a na dole kompozycji Most Karola i złota figurka JN wpadającego do Wełtawy. Całość biała ze złotymi elementami (gwiazdy, aureola, krzyż, rąbek szaty, brzeg rzeki... [źródło]

(...) kamienny barokowy Jan N. umieszczony przy wejściu do budynku klasztoru Urszulanek (dziś należącego do parafii św. Józefa), na fasadzie ogrodowej, w podwórzu. Jan w birecie, z krucyfiksem, sutanna zaopatrzona w długi rząd guzików. XVIII wiek... [źródło]

(...) kamienny polichromowany barokowy Jan N. umieszczony w półokrągłej wnęce na dziedzińcu wewnętrznym klasztoru Urszulanek (...),  Jan w birecie, z metalową aureola i palmą, z uszkodzonymi rękami. XVIII wiek... [źródło]

Poniższych wyobrażeń nie widziałam:

• (...) Jan N. wewnątrz kościoła p.w. św. Stanisława i św. Wacława, stojący na konsoli przy ścianie... [źródło, fotografia]
• (...) w podziemiach kościoła śś. Stanisława i Wacława eksponowany jest kolejny Nepomuk. Biały, ze złotymi elementami ubioru i aureolą. Rozłożone ręce trzymały niegdyś krucyfiks. Jest on identyczny z tym, którego widać na zdjęcie przedstawiającym Jana na konsoli przy ścianie kościoła śśw. Stanisława i Wacława (...). Pojawia się więc pytanie, czy jest to ta sama rzeźba, czy też jej kopia (a może oryginał kopii dziś prezentowanej w kościele?... [źródło, fotografia]
• (...) statyczny Jan N. w aureoli wewnątrz kościoła p.w. św. Józefa przy ul. Kotlarskiej, stojący na konsoli przy ścianie... [źródło, fotografia]

Adnotacja:

• trzy figury, cztery rzeźby i ołtarz świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Świdnica, Rynek 44 (figura_1), kościół pw. św. Stanisława i św. Wacława (figura_2, dwie(?) rzeźby i ołtarz), parafia pw. św. Józefa Oblubieńca NMP (figura_3, dwie rzeźby), gmina Świdnica, powiat świdnicki, województwo dolnośląskie;
• data wykonania fotografii: 1.08.2024 r.