Tarnoszyn

Na stronie Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków dnia 14.08.2025 r. ukazał się post pt. "Prace konserwatorskie przy czterech rzeźbach z dawnego wyposażenia kościoła w Uhnowie (obecnie w Tarnoszynie).

 

W zeszłym, tygodniu pracownicy delegatury zamojskiej WUOZ w Lublinie odebrali prace konserwatorskie przy czterech XVIII-wiecznych figurach świętych, z kościoła pod wezw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Tarnoszynie.

(...) omawiane figury zostały przeniesione z Uhnowa (ob. Ukraina) w latach 50. XX wieku.

(...) figury pochodzą z kościoła pod wezw. Wniebowzięcia NMP w Uhnowie. Rzeźby przedstawiają świętych – św. Jana Nepomucena, św. Dorotę, i dwóch nieznanych biskupów (prawdopodobnie św. Stanisław i św. Wojciech) początkowo znalazły się w dawnej cerkwi w Dyniskach Starych, następnie w Werchracie, dopiero w 1993 r. zostały przeniesione do kościoła w Tarnoszynie.

Jeszcze w latach 90. XX wieku zostały wpisane do rejestru zabytków. Rzeźby pierwotnie musiały być umieszczone w ołtarzach. znajdujących się w kościele w Uhnowie. Mając na uwadze dość współczesny wygląd kościoła w Tarnoszynie oraz brak tradycyjnego, drewnianego ołtarza, figury są tej chwili eksponowane przy murowanych kolumnach, w części prezbiterialnej kościoła.

Stan zachowania figur wskazywał na konieczność podjęcia prac konserwatorskich i restauratorskich. Ostatnie takie prace miały miejsce blisko 25 lat temu. Od tego czasu złoto pokrywające szaty świętych zostało dość mocno przetarte, uwidaczniając grunt. Widoczne były również spękania i wykruszenia gruntu pod złocenia, ubytki drewna. Dodatkowo wykryto ślady żerowania owadzich szkodników w postaci niewielkich otworów.

Głównym celem prac było zabezpieczenie figur oraz przywrócenie walorów estetycznych. [źródło, fotografie]

 

 

W Programie prac konserwatorskich dla czterech figur ołtarzowych z kościoła parafialnego pw. św. Stanisława BM w Tarnoszynie można przeczytać, że:

 

Cztery figury ołtarzowe św. Jan Nepomucena, św. Stanisław (?), św. Wojciecha (?), św. Doroty (?) przechowywane obecnie w Kościele parafialnym w Tarnoszynie pochodzą z ołtarza bocznego z kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Uhnowie i stanowiły integralny element późnobarokowego wyposażenia świątyni. Figury powstały w 1poł. XVIII wieku (?) prawdopodobnie w kręgu snycerzy Tomasa Huttera z Jarosławia i Konrada Kutschenreitera z Jarosławia i Lwowa (?). [źródło, fotografia]  

 

Rzeźba św. Jan Nepomucen - bez zachowanych atrybutów, ukazany w kontrapoście stojącym z lekkim przegięciem ciała. Głowa o wyrazistym modelunku okryta biretem. Głowa przechylona, twarz okolona skręconymi czarnymi włosami i brodą. Prawa ręka uniesiona w geście podtrzymywania krucyfiksu. Szaty bogato modelowane, mantolet rozwiany, podbity gronostajem o miękkich załamaniach, rokieta na obrzeżach zdobiona ornamentem z drobnym fałdowaniem. [źródło]

 

Zaaferowana fotografowaniem rzeźby świętego Jana Nepomucena w prezbiterium, nie zauważyłam, że w niewielkiej wnęce przy drzwiach wejściowych stoi jeszcze jeden Nepomuk. Przy okazji dziękuję Grażynie za zwrócenie uwagi na tę rzeźbę ludową.

 

 

 

 

 

Adnotacja:

• dwie rzeźby świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Tarnoszyn, kościół pw.  św. Stanisława Biskupa i Męczennika, gmina Ulhówek, powiat tomaszowski, województwo lubelskie;
• data wykonania fotografii: 27.09.2026 r.