Frydman, mała miejscowość na Spiszu, ale posiadająca aż pięć wyobrażeń świętego Jana Nepomucena.
Na postumencie przy schodach wiodących na ambonę
frydmańskiego kościoła św. Stanisława stoi drewniana polichromowana Jana
N. Ciekawy jest kolor szat - zarówno peleryna jak i komża i sutanna są
srebrne. Srebrny jest również otok czarnego biretu... [źródło, pisownia oryginalna]
W tym samym kościele, w bocznym ołtarzu Matki Boskiej Szkaplerznej, jest duża złocona figura Jana N. pochodząca zapewne z lat
1751-1757 tak jak cały ołtarz. Układ pustych rąk Jana zdaje się
wskazywać, że niegdyś dzierżył on krzyż, co potwierdzałoby jego
tożsamość niepotwierdzona żadnym innym atrybutem, prócz ubioru. Autorem
jest prawdopodobnie rzeźbiarz z Preszowa... [źródło, czytelne fotografie]
W pochodzącej z roku 1764 ośmiobocznej kaplicy Matki
Boskiej Karmelitańskiej przy starym kościele św. Stanisława jest (...) polichromowany konfesjonał, na zaplecku którego widnieje wizerunek Jana N. spowiadającego królową
Zofię. Na podniebieniu baldachimu płycina w kształcie kwadratu wpisanego
w czteroliść, a w niej malowane przedstawienie lecącego aniołka, który w
prawej ręce trzyma język oraz liść palmy, w lewej zaś wieniec laurowy i
kłódkę. Dawniej stał on pod chórem. Jest on być może autorstwa Szymona Kawalskiego
((Šimon Kovalszki), malarza działającego na
Spiszu Polskim w drugiej połowie XVIII wieku i właściwego twórcy kaplicy
na zlecenie proboszcza ks. Michała Lorencsa (a więc w latach 1751-68), który jest tu pochowany.
Dodać można, że Kawalski musiał być zarażony wirusem nepomuckim, skoro -
prócz stworzonych przez siebie wizerunków JN - pozostawił po sobie syna,
Jana Nepomucena Kawalskiego, również malarza... [źródło]
W tej samej kaplicy jest również feretron
w pięknej rokokowej oprawie snycerskiej,
który poświęcono Janowi N. Przedstawiono na nim portret łysawego Jana z
aniołkami, z których jeden trzyma aureolę. Ciekawie ujęto biret Jana,
który unosi się na palmie męczeńskiej. Jest on autorstwa Szymona
Kawalskiego, malarza działającego na Spiszu Polskim w drugiej połowie
XVIII wieku i właściwego twórcy kaplicy na zlecenie proboszcza ks.
Michała Lorencsa [źródło]
Po południowej stronie wsi, przy drodze do Falsztyna
stoi pięknie położona murowana i
bielona kapliczka, fundowana przez tutejszego plebana Michała Zimniczaka w roku 1798.
Kapliczka wyznaczała granicę działki należącej do kościoła. W środku ludowa
kamienna polichromowana figura Jana
N. Wygląd figury jest zmienny w czasie, w roku 2013 pomalowano ją na
pastelowe kolory (fiolet, pistacja, czerwień, biel, złoto, cielisty i
czerń). Poprzednia polichromia była bardziej stonowana, a Jan nie miał
brody. Za to, w odróżnieniu od stanu poprzedniego, figurę pozbawiono
biretu. Po roku 1826 fuigura była remontowana kosztem 26 zł reńskich
staraniem kolejnego plebana. Nie dziwi to, skoro był to Słowak Jan
Nepomucen Holmik... [źródło, pisownia oryginalna]
Adnotacja:
- dwie rzeźby, obraz, feretron w kościele pw. świętego Stanisława oraz kapliczka świętego Jana Nepomucena przy ul. Sobieskiego 70;
- lokalizacja: Frydman, gmina Łapsze Niżne, powiat nowotarski, województwo małopolskie;
- data wykonania fotografii: 3.05.2023 r.
