Choroszcz

Kapliczka św. Jana Nepomucena pochodzi z przełomu XVIII i XIXw. (...) Oryginalna rzeźba św. Jana wykonana przez nieznanego artystę z uwagi na znaczny stopień zniszczenia została przekazana do zbiorów etnograficznych Muzeum Podlaskiego. Zastąpiła ją nowa, wykonana przez p. Szałkowskiego z Sokółki. [źródło]

W rozwidleniu dróg murowana kapliczka z drewnianą polichromowaną figurą św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Jest to kopia tylko nieco przypominająca oryginalną rzeźbę, dziś przechowywaną w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej w Wasilkowie... 

Nową rzeźbę wykonał Piotr Szałkowski z Sokółki, wieloletni prezes białostockiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych (ur. 1938). Oryginał zabrano w roku 2004 na wystawę nepomucką "Święty Przydrożny" w Białymstoku, Ostrołęce i Łomży [nr kat. 11] i nie wrócił on już na swe miejsce... [źródło]

Przy okazji szukania kapliczki świętego Jana Nepomucena można zwiedzić Choroszcz. Jest to miejscowość z bogatą i ciekawą historią.

Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[5]:

zespół klasztorny dominikanów, ul. 9 Maja:

• kościół, ob. par. pw. św. św. Jana Chrzciciela i Szczepana, 1753-56, przebudowywany w 1920 i po 1945 r., nr rej.: A-377 z 22.03.1956
• dawny klasztor, 1763 r., przebudowywany w XX w., nr rej.: A-378 z 22.03.1956
• kaplica, 1756-59, nr rej.: A-379 z 20.10.1966

cerkiew prawosławna pw. Matki Bożej Opiekuńczej, 3 ćw. XIX, nr rej.: A-380 z 12.11.1987

zespół pałacowy Branickich – ob. Muzeum Wnętrz Pałacowych:

• pałac, 2 poł. XVIII w., przebudowany po 1956 r., nr rej.: 41 (47) z 22.03.1956
• park, 1725-63, przekomponowany w 2. poł. XIX w., nr rej.: 42 (48) z 22.03.1956 oraz A-30 z 24.09.2002 [źródło]

Historię odnalezienia kapliczki oraz piękne zdjęcia Choroszczy można znaleźć we wpisie Grażyny pt. Wokół Biebrzy... szlakiem kapliczek słupowych... Viajando por los alrededores de Biebrza.

Polecam również:

• Choroszcz - opis miejscowości,
• Atrakcje Turystyczne Gminy Choroszcz,
• Choroszcz - kapliczka świętego Jana Nepomucena,
• czytelna fotografia rzeźby.

Adnotacja:

• kapliczka świętego Jana Nepomucena; 
• lokalizacja: Choroszcz, ul. Piaskowa, gmina Choroszcz, powiat białostocki, województwo podlaskie; 
• data wykonania fotografii: 15.05.2021 r.

Kurowice

Zespół dworsko - parkowy wraz z folwarkiem położony jest między wsią Kurowice a drogą Siedlce - Ceranów. Na pd. od drogi do wsi Kurowice, na łagodnie opadającym stoku. Otoczony z trzech stron polami i łąkami, które od pn. - zach. ograniczone są rzeczką Cetynią, stanowiącą granice parku. Zespół podzielony jest funkcjonalnie na dwie części: park z dworem i folwark. Park zajmuje część pn. - wsch., folwark pd. - zach. Dwór łączy te części. Park o charakterze krajobrazowym podzielony wzdłużną aleja na dwie połowy. Aleja przebiega wzdłuż dworu, dzisiaj stanowi relikt głównego dawnego przejazdu. Przed dworem zwróconym na pd. - wsch. owalny podjazd przechodzący w aktualny dojazd do dworu i do części folwarcznej. Granice parku od strony wsch. wytycza droga gruntowa a dojazd dwa bramne słupy. Z drogi gruntowej prowadzi wjazd do folwarku. 

Folwark kształtem zbliżonym do prostokąta. Granicę pn. określa droga do wsi, wsch. młody las, pd. Linia usytuowania dworu, zach. granica parku. Poza folwarkiem stoi stara oficyna, ustawiona prostopadle do dworu. W części zlokalizowano dwie obory, spichlerz, stodołę, chlewnię. Dwie obory stoją w narożniku pd. - wsch., równolegle do siebie. Przed nimi trafostacja i figurka Matki Boskiej. W części zachodniej zlokalizowano spichlerz, w pn. - zach. obora i stodoła, te ostatnie w jednej linii przy granicy. Przy drodze Ceranów - Sokołów Podlaski stoi dawna stróżówka, zamykająca dawny dojazd do dworu. Zieleń skupiona w parku, wokół oficyny i przy spichlerzu. W parku tworzy regularny układ krajobrazowo - naturalistycznej kompozycji. Przy spichlerzu w formie skupiny drzew liściastych. W części parku dwa stawy oraz rzeczka Cetynia. Folwark ogrodzony metalową, współczesną siatką. [źródło]

Najpierw zostałam powitana przez konika, a następnie przez właściciela dworu. Po krótkiej i sympatycznej rozmowie zostałam wpuszczona na dziedziniec folwarczny. Pod koniec XVIII wieku wzniesiono tu ciekawą kapliczkę słupową z arkadowymi przeźroczami, w których stała rzeźba świętego Jana Nepomucena. 

Niestety, nie wiadomo, co się z nią stało. Właściciel stwierdził, że w najbliższym czasie, w porozumieniu z konserwatorem zabytków, kapliczka będzie remontowana. Przy okazji bardzo dziękuję za możliwość obejrzenia jej z bliska i wykonania zdjęć.

Na koniec sfotografowałam jeszcze zabytkową kapliczkę Matki Boskiej z 1861 roku, stojącą przy wjeździe do folwarku.

Polecam szczegółowy opis tego miejsca - Zespół dworski w Kurowicach.

Adnotacja:

• kapliczka ponepomucka;
• lokalizacja: Kurowice, gmina Sabnie, powiat sokołowski, województwo mazowieckie;
• data wykonania fotografii: 26.05.2019 r.

Cieszanów

Przy ulicy Mickiewicza 55, w niedalekiej odległości od rzeczki Brusienki, stoi murowana kapliczka, pokryta namiotowym daszkiem.

Kapliczkę wzniesiono w XIX w., według miejscowej tradycji na kopcu granicznym. Pier­wotnie kapliczkę otaczały stare lipy, które ścięto wiosną 1998 r. Niedługo potem, przy poszerzaniu drogi, kapliczkę przesunięto w nowe miejsce. [źródło]

Obraz świętego Jana Nepomucena został namalowany przez malarza z Przemyśla o nazwisku Sydor.

Po niedawnej (2016) renowacji obraz został przeniesiony z prawej do tylnej niszy (...) [źródło]

W głównej wnęce kapliczki stoi figurka Matki Boskiej. Boczne nisze wypełniają obrazy świętego Floriana (z lewej) i świętego Antoniego (z prawej).

Adnotacja:

• obraz świętego Jana Nepomucena w kapliczce;
• lokalizacja: Cieszanów, ul. Mickiewicza 55, gmina Cieszanów, powiat lubaczowski, województwo podkarpackie;
• data wykonania fotografii: 13.01.2020 r.

Basznia Dolna

Kapliczka stoi niemal na końcu wsi, na skraju drogi prowadzącej do Lubaczowa. Została zbudowana w XIX wieku, na planie prostokąta. Jest murowana, otynkowana i nakryta dwuspadowym dachem. W bocznych ścianach okna z łukowym zwieńczeniem. Frontowa ściana kapliczki zwieńczona ozdobną attyką. W ścianach bocznych oraz frontowej wykonane zostały niewielkie wnęki... Do środka kapliczki prowadzi półokrągło zwieńczone wejście.

Kapliczkę w XIX wieku wybudował na skraju swojego pola Piotr Dopira. W środku, na przyściennym ołtarzyku stała figurka św. Jana Nepomucena. Figurka świętego była wyrzeźbiona w lipowym drewnie, przez ludowego rzeźbiarza o nazwisku Żelazko z pobliskiej Borowej Góry. [źródło, galeria zdjęć]

 

Na stronie zabytek.pl w Karcie zielonej z 1961 roku znalazłam fotografie kapliczki wraz z rzeźbą.

 

[źródło]

 

Wewnątrz, nad przyściennym ołtarzykiem, malowany wizerunek św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony jest z palcem wskazującym prawej ręki na ustach, symbolizującym tajemnicę spowiedzi. Na tewym ramieniu trzyma krzyż leżący na kwiatach, co jest odstępstwem. (...)

Po prawej stronie, naprzeciw cmentarza widzimy kapliczkę św. Jana Nepomucena i krzyż upamiętniający zniesienie pańszczyzny. Kapliczkę wzniesiono w XIX wieku. Zabytek jest murowany i otynkowany. We frontowej ścianie kapliczki znajduje się otwór wejściowy, a w bocznych ścianach przeszklone półokrągłe okna. Niegdyś stała tu figura św. Jana Nepomucena. Niestety została skradziona. Zastąpiono ją malowidłem przedstawiającym świętego, pędzla Anny Ślimak z Baszni Dolnej. Do dziś w kapliczce zachowały się małe gipsowe świątki, pochodzące z ubiegłego stulecia. [źródło]

Informacje o kapliczce można znaleźć na stronach:

• nepomuki. pl [stara fotografia kapliczki];
• Mała architektura sakralna Gminy Lubaczów;
• Cyfrowe archiwum Jerzego Tura i Barbary Tondos [fotografie kapliczki z rzeźbą z 1960 r.].

Adnotacja:

• kapliczka z obrazem (freskiem?) świętego Jana Nepomucena, ok. 1960 r. w kapliczce była rzeźba; 
• lokalizacja: Basznia Dolna, ul. Jana III Sobieskiego / ul. J. Mierzwy, gmina Lubaczów, powiat lubaczowski, województwo podkarpackie; 
• data wykonania fotografii: 12.05.2020 r.