Nepomuckim szlakiem

Święck-Strumiany

W niewielkim oddaleniu od biegnącej wzdłuż Broku szosy do Wysokiego Mazowieckiego stoi po prawej stronie urokliwa drewniana kapliczka przydrożna z ludową (...) rzeźbą św. Jana Nepomucena. Pierwotnie była to drewniana kapliczka z czterospadowym daszkiem. Współcześnie (2001) kapliczka przypomina kapliczkę brogową z tylną ścianą, z tym że zamiast brogowego (czterospadowego) daszka osłania ją dach dwuspadowy kryty blachą. Jest on oparty na czterech zdobionych snycersko filarach, stojących na pełnej balustradzie z desek. Całość świadczy o wysokich umiejętnościach ciesielskich i dużym poczuciu estetyki twórców kapliczki. Drewniana rzeźba świętego tonie w kwiatach, a tylna ścina obwieszona jest dewocyjnymi obrazkami. [źródło, fotografie ukwieconej kapliczki]

Na stronie nepomuki.pl opisano dwie rzeźby w tej miejscowości:

W tej miejscowości nad Brokiem, przy zakręcie drogi kapliczka drewniana z szablonową polichromowaną rzeźbą Jana N. Ostatnio (2018?) doczekała się renowacji...

Kamienna rzeźba Jana N. bez głowy z przydrożnej kapliczki. Napisy: "Św JANIE / NEPOMUCENIE!", "ZAKŁAD / Śgo WOJCIECHA / w WARSZAWIE" ... [źródło, fotografie rzeźby]

Drugiej rzeźby nie odnalazłam. Gdyby ktoś chciał zobaczyć, jak wyglądała w całości, to polecam wpis Nepomuki ze Studzienicznej. Jest tam dokładnie opisana szblonowa rzeźba świętego Jana Nepomucena z Zakładu św. Wojciecha.

Okolica warta jest odwiedzenia kolejny raz.

Adnotacja:

kapliczka z rzeźbą świętego Jana Nepomucena oraz uszkodzona rzeźba świętego;
lokalizacja: Święck-Strumiany, gmina Szepietowo, powiat wysokomazowiecki, województwo podlaskie;
szablon: Barbara Schaefer-Kobyłczyk, Zakład sztuki kościelnej w Piekarach Śląskich (rzeźba_1); Zakład św. Wojciecha w Warszawie (rzeźba_2);
data wykonania fotografii: 18.03.2021 r.

Dołubowo

Dzięki mojej pasji odwiedzania miejsc, związanych z kultem świętego Jana Nepomucena, docieram do ciekawych wsi i miasteczek poza utartymi szlakami.

(...) przydrożna murowana kapliczka z 1918 roku, w niszy na drugiej kondygnacji Jan w manierze barokowej [źródło]

Zabytkiem wsi jest ponadto dwór drewniany, zbudowany około 1912 roku, użytkowany przez szkołę. Do zabytków zalicza się też kapliczki przydrożne. Jedna z nich stoi przy kościele. Jest słupowa, murowana z cegły tynkowana, z półkolistą niszą, nakryta dwuspadowym dachem. Druga z kapliczek usytuowana jest w pobliŜu dworu, datowana jest na rok 1918. Jest dwukondygnacyjna, w górnej części znajduje się nisza z rzeźbą św. Jana Nepomucena o charakterze barokowym... [źródło]

Pierwszy dwór w Dołubowie powstał w XV wieku. W 1661 roku właścicielem majątku został towarzysz pancerny Arnolf Łaguna. W II połowie XIX w. całe Dołubowo stało się własnością Jana Pieńkowskiego. W istniejącym ówcześnie dworze urodził się znany pod koniec XIX wieku malarz Ignacy Pieńkowski. W 1907 r. liczący 668 ha majątek Dołubowo od Saturnina Klemensa Pieńkowskiego kupił Stanisław Łowicki, który w 1912 r. wzniósł tu istniejący do dzisiaj drewniany dwór. Był on wraz z żoną Marią z Czarkowskich właścicielem Dołubowa do 1939 roku. Ich synowie Stanisław junior i Władysław służyli we wrześniu 1939 r. w 42. Pułku Piechoty w Białymstoku, a następnie zostali wzięci do niewoli przez Sowietów i osadzeni w obozie jenieckim w Kozielsku, skąd trafili później do Katynia, gdzie zostali zamordowani w kwietniu 1940 r. W 1944 r. majątek rozparcelowano, przy czym część zabudowań przypadła dawnej służbie dworskiej. Część ozdobną ogrodu wraz z dworem przekazano szkole podstawowej działającej we dworze jeszcze w 1995 roku. Dwór jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem 629 z 30.12.1986 roku, a otaczający go park z 2 poł. XIX, pod nr rej.:402 z 2.08.1977... [źródło]

Polecam: Dwory i Pałace Pogranicza.

Adnotacja:

kapliczka z rzeźbą świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Dołubowo, gmina Dziadkowice, powiat siemiatycki, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 17.03.2021 r.

Dąbrówka Kościelna

W poprzednim wpisie opisana jest rzeźba świętego Jana Nepomucna z miejscowości Szepietowo-Wawrzyńce, która jest kopią. Oryginał znajduje się w pobliskiej Dąbrówce Kościelnej.

Rzeźba drewniana św. Jana Nepomucena z 1801 roku, niegdyś znajdowała się w kapliczce przydrożnej w okolicy wsi Szepietowo-Wawrzyńce. Została uszkodzona przez żołnierzy Armii Czerwonej w roku 1920 w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Istnieje legenda, że ów żołnierz, który dopuścił się profanacji figury, zginął jeszcze tego samego dnia od pojedynczej, przypadkowej kuli wrogiej armii.

Pomimo murowanego cokołu i daszku nad rzeźbą, była ona narażona na oddziaływanie czynników atmosferycznych i inne zniszczenia. Z uwagi na to, została przeniesiona do budynku gospodarczego parafii, a obecnie do kościoła pw. św. Anny w Dąbrówce Kościelnej. Jest umieszczona w nawie głównej, na postumencie drewnianym umocowanym do filara. Uprzednio przeprowadzono konserwację zachowawczą, rekonstrukcję palców lewej ręki postaci oraz podstawy. Nie zdecydowano się na rekonstrukcję prawej ręki z powodu braku materiałów archiwalnych. [źródło]

Jest to piękna barokowa rzeźba z około połowy XVIII wieku (jedno ze źródeł podaje rok 1801), ufundowana przez właściciela majątku Szepietowo-Wawrzyńce – Kazimierza Szepietowskiego... [źródło, fotografia rzeźby]

Adnotacja:

rzeźba świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Dąbrówka Kościelna, kościół pw. św. Anny, gmina Szepietowo, powiat wysokomazowiecki, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 18.03.2021 r.

Szepietowo-Wawrzyńce

Wśród informacji na temat miejscowości Szepietowo Podleśne jest następująca wzmianka:

(...) drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena (zwana Nepomukiem), osłonięta metalowym daszkiem w miejsce zniszczonej, drewnianej kapliczki z roku 1806(...) Obecnie znajduje się tu replika figury. Oryginalną barokową, z połowy w. XVIII, przeniesiono do kościoła św. Anny w Dąbrówce Kościelnej... [źródło, fotografia starej kapliczki]

Z kolei w opisie zabytków Dąbrówki Kościelnej zamieszczono informację:

Informacje o kapliczce i rzeźbach dopełnia zapis na stronie nepomuki.pl:

W tym starym zaścianku Szepietowskich na miejscu barokowej rzeźby św. Jana Nepomucena przekazanej do kościoła w Dąbrówce Kościelnej (...) w roku 2008 pojawiła się kopia autorstwa Leszka Wawrzaszka - może i niezła, ale gdzie jej do oryginału! Jan ma nieco inne spojrzenie, całkowicie źle zinterpretowano gest uniesionej lewej ręki, a krzyż, który mu wręczono woła o pomstę do nieba i sugeruje, że Jana N. ukrzyżowano a nie utopiono! Rzeźbę chroni nowa drewniana kapliczka wykonana na wzór tej z Tarnowa przez Andrzeja Gorzkowskiego, nawet udaną, choć nieco zbyt masywną i razi masywny betonowy podest i toporny krzyż na szczycie... [źródło]

Oryginał rzeźby znajduje się w kościele pw. św. Anny w Dabrówce Kościelnej.

Adnotacja:

kapliczka z rzeźbą świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Szepietowo-Wawrzyńce, gmina Szepietowo, powiat wysokomazowiecki, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 18.03.2021 r.

Kułaki

Rzeczka, mostek, droga. Kapliczka zadbana, nawet drzwi otwarte, rzeźba odnowiona - wszystko jest tak, jak powinno być.

W (...) kapliczce znajduje się rzeźba św. Jana Nepomucena pochodząca z około XVIII wieku. Według legend rzeźba ta przypłynęła tu łódką po rzece Kukawce z nieznanych stron. Co rok (...) odprawiane jest nabożeństwo „święcenia pól”. [źródło]

(...) w tej miejscowości znanej też pod nazwą Kołaki, przy potoku i stawie, stoi nowo postawiona w 2000 roku kapliczka na miejscu starej, drewnianej. Rzeźba Nepomucena została odnowiona, jest drewniana, wykonana w manierze ludowo-barokowej. Krzyż trzymany przez świętego całkiem nowy [źródło]

Adnotacja:

kapliczka z rzeźbą świętego Jana Nepomucena;
lokalizacja: Kułaki, gmina Ciechanowiec, powiat wysokomazowiecki, województwo podlaskie;
data wykonania fotografii: 19.03.2021 r.

Brańsk

W tutejszym kościele, w górnej części ołtarza umieszczono kwadratowy obraz przedstawiający Jana N. trzymającego palec na ustach. Jan ten jest nietypowy - nie ma zarostu... [źródło]