Krasnobród

(...) kamienny Jan "Nepomucyn", ufundowany przez małżeństwo Jana i Ewę Łosiów, stoi przy ulicy Trzeciego Maja, w samym centrum przy sklepie. Jan nie ma aureoli, ale czasowo jest w nią zaopatrywany, wtedy zamiast gwiazdek nad głową ma różyczki (...). Inskrypcja brzmi: "NIE NAM PANIE NIE NAM ALE IMIENIOWI TWOIEMU CZESC I CHWALA R 1882 / KOSZTEM JANA I EWY MALZONKOW ŁOSIOW Z WSI SUCHOWOLI WŁOSCIAN TA FIGURA WZNIESIONA". Pochodzi (...) z warsztatu kamieniarskiego w Józefowie...[źródło]







(...) na tutejszym cmentarzu przy ul. Spokojnej, na na grobie Jana Kowalczyka zmarłego w 1922 roku, umieszczono wtórnie kamienną figurę Jana N. Rzeźba jest statyczna, grubo ciosana (...), jest dziełem ludowego twórcy... [źródło]
 
 




W klasztorze dominikanów była niegdyś rzeźba Jana N. wykonana w roku 1774, przypuszczalnie przez Jana Mauchera... [źródło]


 


Adnotacja:
  • dwie figury świętego Jana Nepomucena (w tym jedna jako nagrobek na cmentarzu) oraz wzmianka na temat rzeźby w klasztorze;
  • lokalizacja: Krasnobród, ul. Trzeciego Maja (figura_1), cmentarz przy ul. Spokojnej (figura_2), Podklasztor (klasztor dominikanów), gmina Krasnobród, powiat zamojski, województwo lubelskie;
  • data wykonania fotografii: 25.10.2019 r.

Huszczka Duża

Kamienna statyczna figura Jana N. ze stułą, na dwuczłonowym gzymsowanym cokole. Na jego dolnym członie umieszczono napis fundacyjny, w górnej wnęka z inna figurką. Zaliczam ją do grupy niemal identycznych figur nazwanej roboczo "carską", jako że powstały po ukazie tolerancyjnym cara Mikołaja II z roku 1905 (...), wykonanych być może przez jednego rzeźbiarza bądź warsztat... [źródło]



 
Gdy obchodziłam figurę z każdej strony w celu dokładnego sfotografowania, podszedł do mnie bardzo sympatyczny pan, jak się okazało sołtys Huszczki Dużej. Opowiedział mi o pochodzeniu figury świętego Jana Nepomucena, a także o innych kapliczkach, stojących w pobliżu. Zaproponował mi nawet, że mnie obwiezie po wsi i dokładnie wszystko pokaże.


Czekając na pana sołtysa, zajrzałam do stojącej nieopodal wiaty, kryjącej pod swoim dachem studnię. Przy wejściu wisiała tablica z informacją na temat "Świętego od wody" oraz okolicznościowy wiersz, napisany przez jedną z byłych mieszkanek Huszczki Dużej.


     Ta miejscowość HUSZCZKA DUŻA z tego słynie,
że jest jedyna w swojej dziedzinie.
     Ludzie tu mają spokój i ciszę,
świeże powietrze i źródlaną wodę.
     Chociaż ta woda ma moce w sobie, 
stawia na nogi i daje zdrowie.
     Ludzie już wiedzą, że dobra woda,
nie wiedzą tylko, że zdrowia doda.
     I tak od wieków spokojnie płynie,
przy świętym Janie Nepomucenie.
     W dzień świętego Jana,
najzdrowsza woda z rana nabrana.
     Umyj tą wodą wszystko co boli,
a woda nawet ból Ci ukoi.
     Źródła tej wody aż z gór płynące,
czyste i bystre te wody są słynące.
     Powietrze świeże, góry i lasy,
można przyjeżdżać nawet na wczasy.
     Ja się nie chwalę, ja stąd pochodzę,
człowieku zapytaj o tą wieś ludzi po drodze. 
Była mieszkanka Z.D.

 

 
W niewielkiej miejscowości  o nazwie Huszczka Duża na terenie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego znajduje się malownicza studnia artezyjska.  W latach 80-tych ubiegłego wieku Zamojska Spółdzielnia Mleczarska zleciła wykonanie odwiertu wody na potrzeby Zlewni Mleka . W tamtych czasach Sanepid wymagał własnego ujęcia wody dla Zlewni. Głębokość odwiertu wynosi ok. 100 m,  co mówi nam jaką miąższość ma górna warstwa nieprzepuszczalna.  Po zamknięciu Zlewni woda była wykorzystywana przez mieszkańców. Na początku XXI wieku Technobud Chełm wykonał dzięki staraniom p. Kazimierza Zubińskiego kamienny krąg, który zamontowano na wypływie,  aby umożliwić chętnym jej pozyskiwanie. Znajdujący się obok wypływ wody, obudowany drewnianą osłoną , prowadzący wody metalową rurą, posiada zawory, które sterują intensywnością wypływu wody w studni. Ich większe otwarcie, umożliwia wytryskiwanie wody na ok. 1metr. Powyższych informacji udzielił sołtys Huszczki Dużej – Pan Witold Jarosz. [źródło, fotografie]


Pan sołtys przyjechał terenowym samochodem (mój nie wydawał mu się odpowiedni do jeżdżenia po okolicznych drogach) i po chwili byliśmy pod figurą z 1913 roku, stojącą przy pobliskim skrzyżowaniu lokalnych dróg. Fundatorem był człowiek o nazwisku Paul (nie pamiętam, czy ten sam, który postawił figurę świętego Jana Nepomucena w 1907 roku).



Kolejna figura, stojąca przy polnej drodze do Skierbieszowa, jest dość znacznie oddalona od centrum miejscowości. Ufundował ją w 1920 roku Piotr Jarosz.




Trzecia figura, umiejscowiona malowniczo na niewielkim wzgórku wśród grupy drzew, stoi w znacznej odległości od drogi do Huszczki Małej. Ufundowana była także przez Piotra Jarosza w 1920 roku.



Przy okazji serdecznie dziękuję panu Witoldowi Jaroszowi za pokazanie mi urokliwych miejsc w okolicy Huszczki Dużej, a także za opowieści o kapliczkach i ich fundatorach.

Adnotacja:
  • figura świętego Jana Nepomucena;
  • lokalizacja: Huszka Duża, gmina Skierbieszów, powiat zamojski, województwo lubelskie;
  • data wykonania fotografii: 28.04.2019 r.

Horyszów-Stara Kolonia

(...) drewniany Jan N. z palmą, malowany "na gęsto" na biało i czerwono. Układ rąk wskazuje, że trzymał niegdyś duży krucyfiks, dziś w dziurę w dłoni wetknięto mu mały krzyżyk. Zniszczona część dolna. Rzeźba nawiązuje do tutejszych kamiennych figur z XIX wieku. Dawną zniszczoną kapliczkę drewnianą zastąpiono w latach powojennych murowaną. [źródło]
 

 








 
Adnotacja:
  • kapliczka świętego Jana Nepomucena;
  • lokalizacja: Horyszów-Stara Kolonia, gmina Sitno, powiat zamojski, województwo lubelskie;
  • data wykonania fotografii: 22.10.2019 r.