Siemnice

(...) w miejscu, gdzie dziś wznosi się metalowy krzyż był olbrzymi dąb otaczany czcią jako miejsce postoju księcia Władysława Opolczyka wiozącego obraz Czarnej Madonny do Częstochowy. W jego dziupli mogącej pomieścić 6 osób umieszczono figurę Jana N. Obiekt znany jest z obrazu z 1864 roku nieznanego autora. Nic nie wiadomo o późniejszych losach figury - jest możliwe, że trafiła do Czartowca, bo tak przeniesiono rzeźby z cerkiewki, która stała koło dębu, lub Kołaichy (...) gdzie z kolei przeniesiono obraz MB... [źródło]







Na stronie Wożuczyn i okolice zamieszczony jest artykuł pt. "Legenda z Siemnic" [Zamojski Kwartalnik Kulturalny, Nr 1/2008, s. 58-59, Barbara Typek, Nieznany obraz przedstawiający legendę z Siemnic w gm. Rachanie]. Poniżej jego obszerny fragment.
 
Kilka miesięcy temu w moje ręce, przypadkiem dostała się kolorowa kserokopia nieznanego obrazu przedstawiającego legendę z Siemnic. Legenda jest dość dobrze znana i często publikowana. Według niej w 1382r. Książę Władysław Opolczyk wioząc obraz Matki Boskiej z Bełza do Opola, zatrzymał się na odpoczynek w siemnickim lesie. Na czas postoju obraz zawieszono na olbrzymim dębie.
(...) W 1865r. obraz Matki Bożej przeniesiono do nowej kaplicy nad źródłem w Czartowczyku /Gołaicha lub Kołaicha/, gdzie ściągały pielgrzymki. W olbrzymi stary dąb w 1876r. uderzył piorun, niszcząc jego wierzchołek. Miejscowa ludność w pniu drzewa wyciosała olbrzymie wnętrze, które mogło pomieścić 6 osób, a nim umieszczono figurę św. Jana Nepomucena. Pod koniec XIXw. Bronisław Holtzer/właściciel Siemnic od 1863r/. chciał rozebrać ogrodzenie i 9 kamiennych kolumn, ale mieszkańcy sprzeciwili się temu. Dziś ani cerkiew, ani dąb już nie istnieją. W miejscu gdzie dawniej stały, na pamiątkę wznosi się metalowy krzyż, a legenda jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.
 
(...) Posiadana przeze mnie kserokopia obrazu przedstawia właśnie dąb z umieszczoną na nim kopią obrazu, a przed nimi stojących wieśniaków/od lewej stoi ojciec, pośrodku klęczy matka, obok niej z prawej stoi małe dziecko/. (...) Na odwrocie obrazu znajduje się podpis:

 
„Zrąb dębu w Siemnicy w powiecie hrubieszowskim, w którym przed 100 laty msze odprawiano 
mal. z natury 1864 r.”

Twórca obrazu nie jest znany. Nie wiem też, kto posiada oryginalny obraz. Do mnie kserokopia trafiła przypadkiem, przekazywana z rąk do rąk wśród mieszkańców okolicy. Wiem tylko, że oryginalny obraz ma pewien Pan, mieszkający gdzieś w Polsce, który kilka lat temu był tu śladami obrazu. [źródło, fotografia obrazu]

Wpis wzbogaciłam o fotografie wykonane w centrum miejscowości. Na stronie Cuda regionu znajduje się fotografia krzyża, stojącego w pobliżu miejsca, gdzie była cerkiew i rósł dąb. 

Polecam: Siemnice Park dworski  
 
Adnotacja:
  • obraz, na którym jest dąb, będący kapliczką świętego Jana Nepomucena;
  • lokalizacja: Siemnice, gmina Rachanie, powiat tomaszowski, województwo lubelskie;
  • data wykonania fotografii: 11.05.2020 r. i 8.11.2025 r.

Kostarowce

Na stronie eholiday.pl można zobaczyć fotografię, zawartą w materiałach przewodnickich, a wykonaną w latach 70. XX wieku, przedstawiającą nagrobek z rzeźbą świętego Jana Nepomucena.



Na stronie apokryfruski.org umieszczone jest zdjęcie figury, ale bez głowy, która leży obok.


Nastawiona na to, iż zastanę nagrobek w opłakanym stanie, miło się rozczarowałam. 







Rzeźba świętego Jana Nepomucena została w 2018 roku poddana renowacji i ustawiona na cokole na niewielkim wzgórku obok kościoła i cmentarza. Stuletnia figura, wykonana przez kamieniarzy ze Starego Brusna, ma się bardzo dobrze.




Widoczna w tle świątynia to cerkiew greckokatolicka pw. Szymona Słupnika
Pierwsza cerkiew w Kostarowcach wzmiankowana była w 1440 roku. Obecną zbudowano w 1872. Jest to świątynia drewniana, orientowana, konstrukcji zrębowej, oszalowana deskami w pionie, trójdzielna. Nad prezbiterium, nawą i wieżą, ośmioboczne, pozorne wieżyczki sygnaturkowe o kopulastych hełmach. We wnętrzu sufity z fasetami. Ikonostas współczesny cerkwi, architektoniczny, odrestaurowany w 1939 roku. [źródło]



Od 1946 r. jest to kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny.



Obok świątyni rośnie dąb, mający 700 lat. Z drugiej strony znajduje się parawanowa dzwonnica, wzniesiona w 1934 roku.



Wzgórze, na którym stoi kościół, zajmuje w znacznej mierze stary i nowy cmentarz.



Adnotacja:
  • figura świętego Jana Nepomucena (dawniej rzeźba na nagrobku);
  • lokalizacja: Kostarowce, gmina Sanok, powiat sanocki, województwo podkarpackie;
  • data wykonania fotografii: 25.01.2020 r.

Żniatyn

Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła. (...). Wzniesiony w r. 1790 z fundacji Jakuba Hadziewicza. Odnawiany m. in. w latach: 1874 i 1925. Barokowy. Położony na wyniosłym wzgórzu w otoczeniu drzew. Orientowany. Murowany z cegły, otynkowany. Nawa prostokątna z węższym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium, przy którym od strony północnej zakrystia, od południowej mniejszy składzik. Przy nawie od zachodu czworoboczna kruchta z w. XX. Wewnątrz nawa rozczłonkowana pilastrami, ponad którymi odcinki gzymsu. Tęcza zamknięta łukiem półkolistym z belką pokrytą ornamentem rokokowym. W prezbiterium sklepienie kolebkowo-krzyżowe, w pozostałych lokalnościach stropy. Chór muzyczny wsparty na dwóch filarach. Zewnątrz ściany o podziale pilastrowe-ramowym. Elewacja frontowa ujęta na narożach ukośnymi szkarpami, zwieńczona falistym szczytem, ze spływami po bokach. We wnękach elewacji frontowej rzeźby śś. Jana Nepomucena i Franciszka (?) barokowe z w. XVIII. Szczyt wschodni trójkątny, rozczłonkowany pilastrami. Dachy dwuspadowe, z ośmioboczną wieżyczką na sygnaturkę nad nawą, kryte blachą. Ołtarz główny barokowy z w. XVIII, z obrazem św. Michała Archanioła z tegoż czasu w zwieńczeniu. Dwa ołtarze boczne koniec w. XVIII. Ambona barokowa koniec w. XVIII. Feretron barokowy z w. XVIII. Trzy krucyfiksy procesyjne o charakterze barokowym. Obraz Ukrzyżowania z przełomu w. XVIII/XIX, przeniesiony z kaplicy w Leszczkowie. Dwa portrety: Jakuba Hadziewicza fundatora kościoła i jego żony, koniec w. XVIII. Epitafium Jana Hadziewicza z datą 1800 (?), kamienne, z zatartym napisem, wmurowane w szkarpę kościoła. Monstrancja klasycystyczna z 1. poł. w. XIX. Kielichy: 1. regencyjny z r. 1739 (być może dawna puszka), przeniesiony ze Starego Sioła; 2. barokowy z r. 1752, ufundowany przez Jacentego Bandnarczyka. Relikwiarz z w. XVIII. Kilkanaście lichtarzy cynowych z przełomu w. XVIII/XIX. Lawaterz miedziany z 2. poł. XVIII.
W dzwonnicy dwa dzwony, jeden z r. 1743, oba z napisami cyrylicą. [źródło]
 
 
 






(...) we wnęce elewacji frontowej kościoła rzeźba niebieskookiego Jana Nepomucena, barokowa, z XVIII wieku. Ostatnio (lato 2008) zakończył się remont elewacji i nisze są puste, ale JN nie zniknęły - zostały zabezpieczone przez ks. proboszcza do renowacji. Stan rzeźby przed renowacją - jak na przebywanie wiele lat w deszczu i śniegu - zadawalający. W drugiej wnęce elewacji frontowej kościoła równie piękna rzeźba nepomukopodobna. [źródło, fotografie]
 
 
 
 
 
  
 
Podczas obu wyjazdów do Żniatyna świątynia była zamknięta. Nie pozwoliło mi to ustalić, gdzie przebywa rzeźba świętego Jana Nepomucena. Być może w kościele. 
 
 
Adnotacja:
  • rzeźba świętego Jana Nepomucena w kościele (?);
  • lokalizacja: Żniatyn, kościół pw. św. Michała Archanioła, gmina Dołhobyczów, powiat hrubieszowski, województwo lubelskie;
  • data wykonania fotografii: 22.08.2020 r. i 8.11.2025 r.

Stara Wieś

W szczerym polu, na granicy dwóch miejscowości, stoi różowa kapliczka z różowym nepomukiem.




(...) duża ceglana kapliczka sklepiona łukami, w niej figura Jana N. polichromowana (różowa sutanna!). Figura jest współczesna (...) z końca XX wieku...[źródło]





Kapliczka ta o charakterze przebłagalnym utytułowana w sąsiedztwie strumienia, a więc w miejscu trwale związanym z kultem św. Jana Nepomucena. Jej architektura utrzymana jest w stylu neoromańskim, z elementami neogotyckimi (żelazne ogrodzenie). [źródło]




Adnotacja:
  • kapliczka świętego Jana Nepomucena;
  • lokalizacja: pomiędzy Starą Wsią a Hołotą (przysiółek Mołożowa), gmina Mircze, powiat hrubieszowski, województwo lubelskie;
  • karta biała zabytku
  • szablon: Barbara Schaefer-Kobyłczyk, Zakład sztuki kościelnej w Piekarach Śląskich;
  • data wykonania fotografii: 14.05.2020 r.