Święcany

Przez Święcany przejeżdżałam dwukrotnie, ale ani razu kościół nie był otwarty. Tak więc widziałam tylko figurę, o której można przeczytać poniżej.

Na skraju parkingu przy kościele śśw. Anny i św. Jana Nepomucena (...) ustawiono białą szablonową figurę Jana N., zapewne pochodząca z warsztatu Shafferów z Piekar Śląskich... [źródło]

 

W kościele pod wezwaniem św. Anny jest kaplica Jana N. z roku 1683. Według długoletniego proboszcza, ks. prałata Jana Kulpy (w Święcanach od 1961 roku) za podnoszonym obrazem Serca Jezusowego w ulokowana jest rzeźba św. Jana Nepomucena. Od kilkudziesięciu lat nie była pokazywana. Próba odsłonięcia rzeźby 21 sierpnia 2016 r. nie powiodła się z tzw. przyczyn technicznych. Nie wiadomo też, jaki obraz był na miejscu dzisiejszego portretu św. Maksymiliana Kolbe... [źródło]

Polecam: karta biała zabytku.

 

Adnotacja:

• figura świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Święcany, gmina Skołyszyn, powiat jasielski, województwo podkarpackie;
• data wykonania fotografii: 13.11.2021 r.

Stefkowa

Jadąc do Leska, po lewej stronie drogi kątem oka dostrzegam figurę świętego Jana Nepomucena, malowniczo stojącą nad rzeczką. Ładnie oświetlona słońcem, zaprasza do sfotografowania. Ale trochę się spieszę, a poza tym nie bardzo jest gdzie się zatrzymać.

Gdy wracam w to miejsce drugi raz, jest już pod wieczór i stąd byle jakie fotografie.

Święty w postawie stojącej, jakby kroczył naprzód, trzyma w dłoniach, przytulony do piersi krucyfiks i liść palmy męczeństwa. Na głowie biret. Według tabliczki przyczepionej do postumentu obiekt wyremontowany przez mieszkańców wsi w roku 2012. Wtedy też zyskał polichromię. [źródło]

Adnotacja:

• figura świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Stefkowa, gmina Olszanica, powiat leski, województwo podkarpackie;
• data wykonania fotografii: 21.01.2020 r.

Polańczyk

(...) wymurowana z kamieni w końcu XVIII wieku (lub po roku 1848, na pamiątkę zniesienia pańszczyzny) kapliczka z namiotowym daszkiem, niegdyś z figurą Jana N. wewnątrz. 

Według Rocznika Oddziału Bieszczadzkiego TOnZ z 2000 roku (A. Sałapata) możliwe jest, że rzeźbę wykonał rosyjski żołnierz na pamiątkę zwycięstwa nad Austriakami w roku 1915. [źródło]

Kapliczka jest malowniczo położona na wysokim brzegu Jeziora Solińskiego. 

Oczywiście, nie zawsze tak było. Kiedyś stała nad drogą, prowadzącą z Soliny, przez Polańczyk, do Wołkowyi. Droga w tym miejscu dochodziła do Solinki. [fragment mapy z 1937 r., źródło]

Do kapliczki łatwo jest trafić. Prowadzi do niej ulica Świętego Jana. 

Trzeba przejść obok współczesnej kapliczki z figurką Matki Boskiej i iść dalej wąską ścieżeczką pomiędzy ogrodzeniami.

Adnotacja:

• kapliczka ponepomucka i ulica św. Jana;
• lokalizacja: Polańczyk, gmina Solina, powiat leski, województwo podkarpackie;
• karta zielona zabytku; 
• data wykonania fotografii: 21.01.2020 r.

Lesko

 U podnóża zamku Kmitów i parku zamkowego, przy drodze nr 893 prowadzącej do Cisnej stoi figura Jana Nepomucena. Cokół z wieńczącą go figurą prezbitera ogrodzony jest ozdobnym metalowym ogrodzeniem. Kamienna figura św. Jana pochodzi z 1911 r. Została wykonana przez tutejszego kamieniarza Wincentego Giera. Jan Nepomucen przedstawiony jest w szatach kapłańskich, z biretem na głowie oraz trzymanym w rękach krzyżem leżącym na gałązce palmy. [źródło]

Kamienna polichromowana figura Jana N. przy drodze na Cisną, nad Sanem. Toczyły się tu ciężkie walki podczas I wojny i ten Jan znalazł się w pamiętnikach żołnierskich. Ma na szyi nieco zwichrowaną stułę. Początek XX wieku... [źródło]

(...) figura cieszyła się w Lesku powszechnym szacunkiem i otoczona była czcią i sentymentem. Starzy leszczanie opowiadali, że figura tego świętego musi stać nad wodą. Pierwsza figura św. Jana Nepomucena stanęła w Lesku nad potokiem, prawdopodobnie w I połowie XIX wieku. Stał na prawym brzegu potoku od strony Posady Leskiej na gruntach dworskich. Jednak figura świętego została zniszczona, został jedynie po niej postument, który mierzył około 3-4 metry. Nie zachowały się jednak żadne fotografie, jak wyglądała pierwsza figura.

W 1911 roku została ufundowana nowa figura na nowym postumencie, dobrze, zharmonizowanym z wielkością figury. Święty nie stanął tym razem przy żadnej wodzie, lecz, przy tzw. gościńcu z Leska do Sanoka– przy cesarskiej drodze. Było to miejsce spotkań, oraz procesji. W tym miejscu św. Jan Nepomucen stał pół wieku. Figura w tym miejscu przetrwała nawet wojnę, do 1941 roku, kiedy to znalazła się pomiędzy trzema bunkrami. Nad głową świętego przechodziły kule, a mimo to sama figura nie uległa zniszczeniom. Lata 70 nieprzychylne stały się dla świętego. W miejscu gdzie stał, rozpoczęły się budowy stacji benzynowej, hotelu, restauracji. Na wieść o chęci usunięcia figury, społeczeństwo leskie zaczęło protestować. Spowodowało to przeniesienie figury w pobliże bramy cmentarnej. Święty otoczony był nadal swoim starym płotkiem kutym z żelaznych prętów. Jednak mieszkańców niepokoił fakt, że Święty jest daleko od wszelakiej wody. Początkiem lat 80-tych figura powróciła nieopodal pierwszego swojego miejsca. Stanęła w pobliżu drogi na Huzele, przed mostem. Oczywiście z widokiem na San. Jak dawniej otacza postument płotek. W tym miejscu ponad stuletnia figura stoi do dziś. [źródło]

 

Polecam: Cyfrowe archiwum Jerzego Tura i Barbary Tondos [archiwalne fotografie kapliczki z rzeźbą świętego Jana Nepomucena z 1969 roku].

Adnotacja:

• figura świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Lesko (DW 893), powiat leski, województwo podkarpackie;
• data wykonania fotografii: 16.10.2017 r.

Mołodycz

W miejscowości Mołodycz, wspomnianej na stronie nepomuki.pl trudno znaleźć jakikolwiek nepomucki ślad.

W kapliczce - poprzedniczce dzisiejszego obiektu - była nieistniejąca już lipowa rzeźba Jana N. z XIX wieku... [źródło]

 

 

Sfotografowałam wszystkie kapliczki, jakie rzuciły mi się w oczy.

Sądzę, że kapliczka świętego Jana Nepomucena mogła stać na miejscu, przedstawionym poniżej.

Przemawia za tym rzeczka, płynąca kilka metrów od figury.

Adnotacja:

• nieistniejąca rzeźba świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Mołodycz, gmina Wiązownica, powiat jarosławski, województwo podkarpackie;
• data wykonania fotografii: 12.07.2021 r.

Grab

O skali moich strat w archiwum fotografii świadczy choćby fakt, iż na 339 miejscowości w województwie podkarpackim, związanych z kultem świętego Jana Nepomucena, odwiedziłam do tej pory 151, a po awarii komputera odzyskałam tylko 5 (!!!) folderów ze zdjęciami.

 

Jednym z miejsc z uratowaną dokumentacją jest cmentarz w miejscowości Grab. 

 

Na stronie nepomuki.pl zamieszczono poniższą informację.

W książce "Boży ludzie" autorstwa Moniki Bułaj dawno temu znalazłem fotografię przedstawiającą kamienna bezgłową figurę Jana N. na cokole o skromnym gzymsie. W tle - cmentarz, być może prawosławny - i wysokie świerki. Długo sądziłem, że chodzi o miejscowość  Owczary (gm. Sękowa, pow. Gorlice), jednak Pietrosul wskazał inną lokalizację - właśnie wieś Grab, na cmentarzu łemkowskim położonym za kościołem filialnym Matki Bożej Śnieżnej (postawionym na miejscu cerkwi Kosmy i Damiana). Niestety to uściślenie przyszło razem z informacją, że Jana co najmniej od początku XXI wieku nie ma już w tym miejscu - a więc najpierw utracił on głowę, a potem zniknął zupełnie. Figura pochodziła zapewne z II połowy XIX wieku (1861?, 1890?)... [źródło, fotografia rzeźby]

P.S. Być może podczas mojej pierwszej wizyty na początku XXI wieku widziałam tę bezgłową rzeźbę. Gdybym tylko dotarła do zdjęć wtedy robionych...

 

Adnotacja:

• nagrobek z nieistniejącą rzeźbą świętego Jana Nepomucena;
• lokalizacja: Grab, gmina Krempna, powiat jasielski, województwo podkarpackie;
• data wykonania fotografii: 12.11.2021 r.